Trong tiến trình chuyển đổi xanh của ngành du lịch, việc chuyển hóa các bộ tiêu chí từ định hướng chính sách thành những hành động cụ thể tại cơ sở luôn là khâu khó nhất. Tại Bắc Ninh, quá trình này đang được cụ thể hóa thông qua chuỗi lớp tập huấn hướng dẫn áp dụng Bộ tiêu chí du lịch xanh do Viện Kinh tế Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Hiệp hội du lịch tỉnh Bắc Ninh tổ chức.
Chương trình diễn ra tại xã Lục Sơn từ ngày 21 đến 22 tháng 7 năm 2026 và tiếp tục tại phường Từ Sơn từ ngày 22 đến 23 tháng 7 năm 2026, thuộc Đề tài "Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp chuyển đổi du lịch xanh trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh" do Viện Kinh tế Du lịch chủ trì thực hiện.
Khác với các chương trình tập huấn mang nặng tính lý thuyết, chuỗi sự kiện lần này lựa chọn phương pháp tiếp cận chủ động, đặt học viên vào vị trí trung tâm của bài toán đánh giá. Với quy mô khoảng 50 học viên mỗi lớp, chương trình quy tụ đại diện chính quyền cơ sở, các hộ kinh doanh du lịch cùng cộng đồng dân cư trực tiếp làm dịch vụ. Ngày học đầu tiên được dành cho việc trang bị nền tảng kiến thức, giới thiệu bức tranh tổng quan về xu hướng du lịch xanh tại Việt Nam, đồng thời phân tích cấu trúc Bộ tiêu chí và phương pháp chấm điểm.
Bước sang ngày thứ hai, toàn bộ lớp học chuyển sang hình thức thực hành ngoài thực địa. Học viên trực tiếp tham quan, khảo sát và áp dụng bộ tiêu chí tại các mô hình thực tế như Khu sinh thái Thu Thủy Ecolodge tại phường Từ Sơn hay các điểm du lịch cộng đồng trên địa bàn xã Lục Sơn. Việc thảo luận nhóm và rút kinh nghiệm ngay tại hiện trường giúp các bên liên quan dễ dàng đối chiếu giữa quy chuẩn trên giấy tờ với thực trạng vận hành hằng ngày, từ đó nhận diện chính xác những khâu còn hạn chế trong việc quản lý tài nguyên, xử lý chất thải hay tiết kiệm năng lượng.
Nhìn nhận ở góc độ kinh tế du lịch, việc đưa Bộ tiêu chí du lịch xanh về cấp xã, phường là bước đi cần thiết nhằm chuẩn hóa tư duy làm dịch vụ của cộng đồng. Tuy nhiên, tiến trình chuyển đổi xanh tại các địa phương vẫn đang vấp phải những rào cản từ thói quen kinh doanh truyền thống, tâm lý e ngại sự thay đổi và hạn chế về nguồn lực đầu tư ban đầu.
Thực tế cho thấy, du lịch xanh chỉ có thể phát triển bền vững khi các tiêu chí môi trường song hành với hiệu quả kinh tế và mang lại lợi ích trực tiếp cho cộng đồng địa phương. Nếu việc áp dụng tiêu chí chỉ dừng ở yêu cầu hành chính hoặc làm gia tăng chi phí vận hành, quá trình chuyển đổi sẽ khó duy trì lâu dài. Vì vậy, các buổi thực hành tại hiện trường không chỉ giúp học viên làm quen với phương pháp đánh giá, mà còn chỉ ra những giải pháp có thể áp dụng ngay để tiết kiệm tài nguyên, nâng cao chất lượng dịch vụ và gia tăng giá trị điểm đến.
Sự phối hợp chặt chẽ giữa Viện Kinh tế Du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh cùng chính quyền các địa phương đã bảo đảm cho chuỗi tập huấn diễn ra bài bản, đúng kế hoạch và đạt hiệu quả thiết thực.
Chuỗi tập huấn không chỉ góp phần nâng cao năng lực cho đội ngũ quản lý và cộng đồng làm du lịch tại Bắc Ninh, mà còn cung cấp cơ sở thực tiễn để hoàn thiện Bộ tiêu chí du lịch xanh trong quá trình triển khai. Quan trọng hơn, khi các tiêu chuẩn phát triển bền vững được chuyển hóa thành những hành động cụ thể của từng hộ kinh doanh, từng điểm đến và từng cộng đồng, du lịch xanh sẽ không còn là một mục tiêu dài hạn, mà trở thành phương thức phát triển mới của du lịch địa phương.
