Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp 2026: Tạo đòn bẩy du lịch văn hóa

Không chỉ đánh dấu mốc vàng 50 năm hợp tác Việt Nam - UNESCO và nửa thế kỷ quan hệ ngoại giao Việt - Pháp, sự kiện còn mang sứ mệnh chiến lược: biến di sản sân khấu thành đại sứ văn hóa, mở đường cho những sản phẩm du lịch - nghệ thuật khác biệt thu hút du khách quốc tế.

Bệ phóng ngoại giao và "sức mạnh mềm" từ thủ đô ánh sáng

Diễn ra từ ngày 24 đến 31/10/2026 tại hàng loạt điểm đến nghệ thuật danh tiếng của Paris như Quảng trường thành phố, Nhà hát Marigny, Grand Rex và Trung tâm nghệ thuật Carreau du Temple, “Ngày Việt Nam tại Pháp” với trọng tâm là “Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp” đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong chiến lược văn hóa đối ngoại. Sự kiện được phối hợp tổ chức bởi Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) cùng Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp, quy tụ các đơn vị nghệ thuật hàng đầu như Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam, Nhà hát Múa rối Quốc gia, Nhà hát Sân khấu Truyền thống, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang và Đoàn nghệ thuật Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh. Chương trình vinh dự đón nhận sự đồng hành của khách mời danh dự – Nhà báo Ngô Phương Ly, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Sự kiện diễn ra trong thời điểm đặc biệt: kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ Việt Nam – UNESCO (1976–2026), gắn liền với xung lực mới sau khi Việt Nam và Pháp nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 10/2024, đồng thời hưởng ứng sáng kiến do Việt Nam đề xuất về "Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững" (2027–2036). Khán giả quốc tế tại Paris sẽ lần đầu tiên được trải nghiệm bức tranh toàn cảnh nghệ thuật biểu diễn Việt Nam từ truyền thống đến đương đại.

Đánh giá về tầm vóc đối ngoại của dự án, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ nhấn mạnh, chương trình là bước cụ thể hóa những đóng góp thực chất của Việt Nam tại UNESCO và các diễn đàn quốc tế. Sự kiện không chỉ quảng bá diện mạo đất nước đổi mới, tự tin hội nhập, mà còn xây dựng cầu nối ngoại giao nhân dân hữu hiệu, thắt chặt niềm tự hào dân tộc trong cộng đồng kiều bào và mở rộng mạng lưới bạn bè quốc tế yêu mến Việt Nam.

Dưới góc nhìn quản lý văn hóa đối ngoại, bà Nguyễn Phương Hòa, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ VHTTDL), phân tích chiều sâu chiến lược của việc lựa chọn Paris làm tâm điểm “Đây là sự hội tụ trong Nghị quyết 80 của chiến lược ngoại giao văn hóa, để phát huy sức mạnh mềm của Việt Nam ra thế giới. Chương trình gắn với các sự kiện hết sức có ý nghĩa, đặc biệt là nền tảng hợp tác đã hơn 5 thập kỷ giữa Việt Nam và Pháp. Paris không chỉ là thủ đô của nước đối tác chiến lược toàn diện, nơi đặt trụ sở UNESCO, mà còn là trung tâm nghệ thuật toàn cầu. Từ tọa độ này, giá trị nghệ thuật Việt Nam sẽ lan tỏa ra thế giới. Chúng tôi mong muốn từ các đối thoại ngoại giao sẽ thúc đẩy sự đồng sáng tạo, giao lưu chuyên môn, mở ra cơ hội hợp tác và hướng tới công chúng toàn cầu”.

“Rencontre” - Cuộc đối thoại nghệ thuật xuyên không gian và thời gian

Đặt trong không gian văn hóa Pháp, chương trình mang thông điệp xuyên suốt: “Những cuộc gặp gỡ - Rencontre”. Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông khẳng định “gặp gỡ” ở đây vượt lên trên khái niệm giao lưu thông thường. Đó là sự giao thoa đa tầng giữa nghệ sĩ và công chúng, giữa di sản và sáng tạo, giữa truyền thống dân tộc và tư duy nghệ thuật hiện đại. Nghệ thuật sân khấu Việt Nam vốn là kho tàng kết tinh triết lý nhân sinh, mỹ thuật, âm nhạc và văn học, đã góp phần phản ánh lịch sử, đời sống, tâm hồn và những giá trị văn hóa của dân tộc Việt Nam.

Tại Paris, mạch chảy ấy được thiết kế theo cấu trúc mở. Thay vì đi theo lộ trình diễn xướng di sản lối cũ, chương trình mở màn bằng múa đương đại “Dó” mang ngôn ngữ hình thể thế kỷ XXI, rồi dẫn dắt người xem ngược về những lớp ký ức trầm tích của Tuồng, Chèo, Cải lương và Múa rối nước. Sự đan xen này giúp công chúng châu Âu nhận ra đằng sau mỗi hình thức biểu diễn là cùng một tâm hồn, cùng một nhu cầu kể chuyện của người Việt qua nhiều thế hệ.

Từ mặt nước múa rối đến sân khấu kịch nói và các làn điệu tuồng, chèo, cải lương, bản sắc Việt được tái hiện sinh động. Điểm đột phá tạo nên sức hút cho Việt Nam en Scène chính là tinh thần đồng sáng tạo (co-creation):

Kịch nói kinh điển: Tác phẩm “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” của cố nhà viết kịch Lưu Quang Vũ được đạo diễn Pháp Anne Bouvier dàn dựng, kết hợp cùng dàn nghệ sĩ tài năng của Nhà hát Tuổi trẻ.

Thần thoại tiếp nối: Huyền thoại Trương Chi được các nghệ sĩ Nhà hát Winterrisse (Pháp) cảm nhận và kể lại bằng tư duy sân khấu phương Tây.

Trao đổi tri thức bền vững: Bên cạnh các buổi tọa đàm chuyên môn giữa chuyên gia hai nước, cuốn sách tiếng Pháp “Khám phá sân khấu Việt Nam” tập hợp các bài khảo cứu, kịch bản kinh điển sẽ được phát hành, giúp công chúng quốc tế tiếp tục hành trình tìm hiểu văn hóa Việt ngay cả khi đèn sân khấu đã tắt.

Đánh thức di sản sân khấu: Đòn bẩy định hình sản phẩm du lịch văn hóa độc đáo

Dưới góc nhìn báo chí văn hóa - du lịch, việc đưa các loại hình nghệ thuật truyền thống cất cánh tại thủ đô Paris không dừng lại ở những đêm diễn thăng hoa dưới ánh đèn sân khấu. Đây chính là chiến lược xúc tiến du lịch bằng cảm xúc, giải quyết bài toán quảng bá điểm đến ở cấp độ sâu sắc nhất.

Sân khấu - “Đại sứ cảm xúc” xúc tiến du lịch

Thực tế chứng minh, du khách quốc tế ngày nay không chỉ tìm kiếm cảnh quan thiên nhiên hay di tích tĩnh lặng; họ khao khát chạm vào "nhịp đập tâm hồn" của điểm đến. Sân khấu truyền thống – nơi hội tụ âm nhạc, trang phục, vũ đạo và câu chuyện lịch sử – chính là chất liệu tuyệt vời nhất để chạm tới cảm xúc. Một khán giả tại Paris xúc động trước tiếng đàn bầu, sự ảo diệu của múa rối nước hay chiều sâu tâm lý của kịch Việt sẽ nảy sinh mong muốn trải nghiệm thực tế tại chính xứ sở đã sản sinh ra những di sản đó.

Định hình sản phẩm du lịch văn hóa - nghệ thuật cao cấp

Từ hiệu ứng của Việt Nam en Scène, ngành du lịch Việt Nam đứng trước cơ hội lớn để chuẩn hóa và nâng tầm các mô hình biểu diễn nghệ thuật truyền thống trong nước:

Xây dựng Tour trải nghiệm đêm (Night Cultural Tours): Đưa trải nghiệm xem tuồng, chèo, cải lương, rối nước vào lịch trình cố định của du khách quốc tế tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Huế hay Quảng Nam.

Tạo chuỗi giá trị cho Kinh tế đêm (Night-time Economy): Kết hợp không gian biểu diễn sân khấu chất lượng cao với ẩm thực và làng nghề truyền thống. Việc đưa nghệ thuật truyền thống vào không gian phục vụ du lịch cao cấp không chỉ kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của khách quốc tế, mà còn tạo nguồn thu bền vững để nuôi dưỡng nghệ nhân, giúp di sản "sống" khỏe mạnh trong đời sống đương đại.

Khép lại để mở ra những hành trình mới

Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp 2026 là minh chứng rõ nét cho một Việt Nam trân trọng quá khứ nhưng tự tin bước vào tương lai – một dân tộc biết gìn giữ di sản bằng con mắt của hôm nay và sẵn sàng dùng văn hóa nghệ thuật làm ngôn ngữ kết nối nhân loại.

Từ những đêm diễn lung linh tại Paris đến các không gian di sản trên dải đất hình chữ S, sân khấu truyền thống Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế: không chỉ là niềm tự hào dân tộc, mà còn là sản phẩm du lịch - văn hóa độc đáo, đưa hình ảnh Việt Nam giàu bản sắc và tràn đầy sức sống đến gần hơn với bạn bè năm Châu