Hồ thủy lợi Vực Tròn nằm ở phía Bắc tỉnh (trên địa phận 2 xã Hòa Trạch và Phú Trạch), được xây dựng từ những năm 1980, có dung tích với 51 triệu m3. Gần nửa thế kỷ qua, hồ Vực Tròn đã cung cấp nguồn nước ngọt lành, biến những vùng đất khô cằn cỏ dại thành cánh đồng lúa xanh mướt màu ấm no. Hiện nay, hồ Vực Tròn còn có thêm một “sứ mệnh” mới, là nơi cung cấp nước ngọt cho Trung tâm Điện lực Quảng Trạch, phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa quê hương, đất nước.
Tuy nhiên, qua nhiều năm khai thác, do tác động của thời gian, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt và yêu cầu vận hành ngày càng cao, nhiều hạng mục công trình đã xuất hiện dấu hiệu xuống cấp. Thân và nền đập có hiện tượng thấm, mái đập bị hư hỏng cục bộ; hệ thống tiêu thoát nước, quan trắc an toàn chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn hiện hành.
Quảng Trị đang đẩy mạnh đầu tư, nâng cấp các công trình thủy lợi trọng điểm nhằm bảo đảm an toàn hồ đập, chủ động ứng phó biến đổi khí hậu, phục vụ phát triển kinh tế- xã hội, du lịch bền vững
Trước thực trạng đó, đầu tháng 7/2023, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phê duyệt dự án sửa chữa cấp bách bảo đảm an toàn hồ Vực Tròn, thuộc dự án sửa chữa cấp bách bảo đảm an toàn hồ, đập chứa nước trong cả nước, thực hiện trong giai đoạn 2023-2025.
Dự án sửa chữa, nâng cấp hồ Vực Tròn có tổng mức đầu tư hơn 123 tỉ đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý, gồm các hạng mục chính, như: Gia cố, nâng cấp đập chính, các đập phụ, tràn xả lũ, cống lấy nước, đồng thời từng bước hiện đại hóa hệ thống quản lý, vận hành hồ.
Theo thiết kế, hồ Vực Tròn sau khi được nâng cấp, dung tích hồ chứa lên hơn 64,4 triệu m3, đưa nước về tưới cho 2.050ha lúa và hoa màu, gần 150ha nuôi thủy sản nước ngọt; đồng thời cung cấp cho Nhà máy Nước sạch Quảng Châu khoảng 3 triệu m3/năm và cho Trung tâm Điện lực Quảng Trạch khoảng 2,6 triệu m3/năm.
Với ý nghĩa như vậy, thời gian qua, mặc dù khí hậu diễn biến phức tạp, đặc biệt trong năm 2025, thường xuyên gặp mưa lũ lớn, song với sự chỉ đạo quyết liệt của chủ đầu tư và chính quyền địa phương, các nhà thầu đã tổ chức thi công linh hoạt, huy động nhân lực, thiết bị làm liên tục khi thời tiết thuận lợi, bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình.
Ông Phạm Chính Lâm, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng ngành nông nghiệp và môi trường (thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: Đến thời điểm này, những hạng mục quan trọng của dự án đã cơ bản hoàn thành. Chủ đầu tư và đơn vị thi công đang đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành và bàn giao công trình, đưa vào sử dụng trước tháng 6/2026.
Bên cạnh đó, các hồ chứa còn phát huy hiệu quả trong điều tiết dòng chảy, cắt giảm lũ, góp phần bảo vệ an toàn cho vùng hạ du, nhất là trong điều kiện thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng.
Theo đánh giá của ngành chuyên môn, tiêu chí thủy lợi và phòng, chống thiên tai là một trong những tiêu chí đạt tỷ lệ cao trong xây dựng nông thôn mới của tỉnh. Việc tiếp tục đầu tư nâng cấp các công trình thủy lợi được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng các tiêu chí trong giai đoạn tiếp theo.
Song song với đó, tỉnh đang tập trung chuẩn bị đầu tư cụm công trình thủy lợi trọng điểm Khe Mước – Bến Than với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 1.650 tỷ đồng. Khi hoàn thành, công trình sẽ cung cấp nước tưới cho trên 2.900 ha đất sản xuất, cấp nước sinh hoạt cho khoảng 69.000 hộ dân và phục vụ Khu Kinh tế Đông Nam Quảng Trị.
Việc đầu tư có trọng tâm, trọng điểm vào các công trình thủy lợi đã và đang góp phần hoàn thiện kết cấu hạ tầng, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh và nâng cao đời sống nhân dân, phát triển du lịch bền vững của địa phương. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Quảng Trị phát triển nền nông nghiệp và du lịch bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu trong giai đoạn tới.
