Tham dự lễ rước có đồng chí Phạm Thành Lợi - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Vụ Bản (Ninh Bình), Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội Phủ Dầy năm 2026, cùng các đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng ủy, Thường trực HĐND, lãnh đạo UBND xã và đại diện các ban, ngành, đoàn thể địa phương.
Từ tờ mờ sáng, khu vực Phủ Chính đã đông kín người. Dòng người nối dài từ sân phủ, qua các trục đường chính của xã Kim Thái, tạo nên một không gian vừa linh thiêng vừa sống động. Ai nấy đều chỉnh tề trong trang phục lễ, mang theo lòng thành kính khi tham dự một trong những nghi thức quan trọng bậc nhất của lễ hội.
Mở đầu nghi lễ là phần rước bát hương và kiệu Mẫu từ cung cấm ra sân phủ. Trong làn khói hương nghi ngút, từng động tác được thực hiện chậm rãi, chuẩn mực, thể hiện sự tôn nghiêm của nghi lễ. Tiếp đó, đoàn rước chính thức khởi hành, đưa Thánh Mẫu vân du lên chùa Tiên Hương thỉnh kinh.
Đoàn rước trải dài với đầy đủ các thành phần theo nghi thức truyền thống: đi đầu là đội trống hội rộn ràng, tiếp đến là đoàn múa rồng, múa lân, cờ hội rực rỡ sắc màu. Theo sau là các cụ cao niên trong trang phục nhà Phật, tay cầm cành phan, tụng kinh niệm Phật. Xen kẽ là các đội bát âm, kèn trống, các thanh đồng, chấp kích bát bảo… tạo nên một tổng thể vừa uy nghi vừa giàu tính nghệ thuật. Trung tâm của đoàn rước là kiệu bát cống, kiệu long đình và kiệu Mẫu với ba màu chủ đạo đỏ - xanh - trắng, tượng trưng cho Tam phủ trong tín ngưỡng thờ Mẫu. Đoàn rước đi qua sân vận động Kim Thái, qua Lăng Mẫu, theo Quốc lộ 37B lên chùa Tiên Hương làm lễ thỉnh kinh, sau đó trở về Phủ Chính trong tiếng trống hội và sự dõi theo của đông đảo người dân.
Không chỉ là một nghi thức tín ngưỡng, rước Mẫu thỉnh kinh còn mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, thể hiện sự giao hòa giữa tín ngưỡng thờ Mẫu và Phật giáo. Hành trình “lên chùa thỉnh kinh” không đơn thuần là một cuộc rước, mà là hành trình kết nối giữa cõi thiêng và đời sống, giữa truyền thống và hiện tại, gửi gắm ước nguyện quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, nhân dân ấm no, hạnh phúc.
Nghệ nhân ưu tú Trần Thị Kim Huệ, thủ nhang Phủ Chính cũng không giấu được xúc động sau khi nghi lễ hoàn tất. Bà chia sẻ năm nay thời tiết rất thuận, đoàn rước diễn ra suôn sẻ, bà con về đông mà vẫn giữ được sự trang nghiêm. Tôi cảm thấy rất vui và an tâm khi mọi việc được chuẩn bị chu đáo, hoàn thành trọn vẹn. Làm việc cửa Thánh, chúng tôi luôn tâm niệm có Mẫu thương thì mọi việc mới hanh thông như vậy.
Bà cũng chia sẻ thêm về mong muốn gìn giữ và phát huy giá trị của lễ hội, mong các đồng đền, thủ nhang ở khắp nơi mỗi năm về đây đều giữ được sự đoàn kết, đồng lòng. Phủ Dầy là chốn tổ, là nơi để hội tụ, để nhắc nhau giữ đúng phép tắc, giữ cái tâm trong sáng khi thực hành tín ngưỡng. Có như vậy thì đạo Mẫu mới bền vững, mới không bị mai một hay biến tướng.
Không chỉ người dân và du khách, nghi lễ còn thu hút sự tham gia của nhiều thanh đồng, thủ nhang từ các đền phủ trên khắp cả nước. Anh Đinh Công Cường, một thanh đồng đến từ Đền Cô Đôi Thượng Ngàn Bồng Lai Cúc Phương (Ninh Bình), chia sẻ năm nay quy mô lễ rước hoành tráng, tổ chức bài bản và trang nghiêm hơn. Các đoàn về đông, đồng đền các nơi hội tụ đông đủ tạo nên không khí rất đặc biệt. Anh mong lớp trẻ khi theo đạo Mẫu sẽ hiểu đúng, thực hành đúng, giữ được cái gốc của tín ngưỡng, chứ không chạy theo hình thức hay biến tướng.
Có mặt từ rất sớm để tham dự lễ rước, bà Nguyễn Thị Hảo (du khách đến từ Thái Bình) chia sẻ: “Đi lễ Phủ Dầy nhiều năm rồi nhưng năm nào tôi cũng chờ đến ngày rước Mẫu. Không khí rất đặc biệt, vừa trang nghiêm vừa gần gũi. Đi theo đoàn rước, tự nhiên thấy lòng mình nhẹ đi, như được tiếp thêm niềm tin.”
Sự hiện diện của lãnh đạo địa phương cùng đông đảo các thanh đồng, đạo quan, con nhang đệ tử và nhân dân đã góp phần làm nên quy mô và ý nghĩa của nghi lễ. Không khí lễ hội lan tỏa không chỉ trong không gian Phủ Chính mà còn trên khắp các tuyến đường đoàn rước đi qua, tạo nên một “dòng chảy văn hóa” sống động giữa đời thường.
Trong bối cảnh đời sống hiện đại nhiều biến đổi, nghi lễ rước Mẫu thỉnh kinh vẫn giữ được tính nguyên bản và sức hút riêng. Đó không chỉ là một hoạt động văn hóa - tín ngưỡng, mà còn là biểu hiện của sự cố kết cộng đồng, nơi mỗi cá nhân tìm thấy sự kết nối với cội nguồn, với truyền thống dân tộc.
Giữa tiếng trống hội vang dội, cờ phướn rợp trời và dòng người thành kính, nghi lễ rước Mẫu thỉnh kinh một lần nữa khẳng định giá trị bền vững của tín ngưỡng thờ Mẫu trong đời sống người Việt, một di sản không chỉ được gìn giữ, mà còn đang tiếp tục được sống, được lan tỏa qua từng mùa lễ hội.
