Việc ra mắt Không gian trải nghiệm số di sản Hoàng thành Thăng Long cùng vở diễn 3D mapping “Kinh đô Thăng Long – Âm vang triều Lý” không chỉ là sự kiện văn hóa – nghệ thuật đặc biệt chào đón năm mới 2026, mà còn là bước đi chiến lược trong hành trình đưa di sản đến gần hơn với công chúng đương đại, gia tăng trải nghiệm du lịch và khẳng định vai trò tiên phong của Thủ đô trong phát triển công nghiệp văn hóa.
Khi di sản bước vào kỷ nguyên số
Phát biểu khai mạc tại sự kiện, ông Nguyễn Thanh Quang – Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội nhấn mạnh, việc ra mắt Không gian trải nghiệm số Hoàng thành Thăng Long xuất phát từ mong muốn đổi mới phương thức tiếp cận di sản, hình thành một không gian sáng tạo, nơi lịch sử không còn “đứng yên” mà được kể lại bằng ngôn ngữ của thời đại.
Theo ông Nguyễn Thanh Quang, đây là một hoạt động cụ thể nhằm hiện thực hóa Nghị quyết của Thành ủy Hà Nội về chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, đồng thời thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm của Thành phố trong công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Khu di sản Hoàng thành Thăng Long thông qua việc kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản và ứng dụng công nghệ số hiện đại.
“Chương trình không đơn thuần là một màn trình diễn thị giác công nghệ cao, mà là lời khẳng định mạnh mẽ rằng di sản nghìn năm tuổi vẫn luôn sống động, vẫn mang hơi thở thời đại và có khả năng lan tỏa giá trị lịch sử – văn hóa trên những nền tảng sáng tạo mới”, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội chia sẻ.
Diễn ra trong không khí phấn khởi chào đón năm mới 2026, sự kiện ra mắt Không gian số di sản Hoàng thành Thăng Long được xem như một món quà văn hóa đặc biệt dành tặng Thủ đô - nơi hội tụ và kết tinh những giá trị cốt lõi của lịch sử dân tộc.
“Âm vang triều Lý” – đánh thức hào khí hai thế kỷ bằng ánh sáng
Trung tâm của chuỗi hoạt động là chương trình nghệ thuật 3D mapping “Âm vang triều Lý”, tái hiện giai đoạn lịch sử huy hoàng, thịnh trị của triều đại đã đặt nền móng cho Thăng Long trở thành trung tâm chính trị, văn hóa và tâm linh của quốc gia.
Lấy cảm hứng từ những dấu ấn tiêu biểu của triều Lý – triều đại khai sáng Kinh đô Thăng Long, chương trình đưa khán giả bước vào hành trình “xuyên thời gian”, nơi quá khứ được kể lại bằng ngôn ngữ của ánh sáng, âm thanh và không gian kiến trúc thực cảnh.
Điểm nhấn đặc biệt là màn trình chiếu 3D mapping quy mô lớn tại khu vực Đoan Môn, nơi được ví như “cổng thời gian”, đưa người xem trở về năm 1009 – thời khắc mở ra kỷ nguyên Thăng Long – Hà Nội. Những lát cắt lịch sử như “Thiên mệnh rồng bay”, “Hộ quốc an dân”, “Dấu ấn di sản triều Lý” lần lượt hiện lên sống động, giàu cảm xúc, vượt xa khuôn khổ của các hình thức phim tư liệu hay trưng bày truyền thống.
Không gian trải nghiệm đa giác quan: Di sản không còn là “vật trưng bày”
Vượt ra khỏi giới hạn của một chương trình trình diễn nghệ thuật, Không gian trải nghiệm số Hoàng thành Thăng Long được thiết lập như một hệ sinh thái di sản số, nơi công nghệ trở thành “linh hồn” kết nối quá khứ với hiện tại. Không gian immersive được tổ chức thành sáu phân khu công nghệ, cho phép du khách “chạm” vào lịch sử bằng nhiều giác quan.
Tại khu Visual Mapping 3D, kỹ thuật đồ họa chuyển động kết hợp cảm biến thông minh tái hiện không gian văn hiến Thăng Long xưa với chiều sâu và tính tương tác cao. Ánh sáng thay đổi theo chuyển động của người xem, tạo cảm giác như đang dạo bước giữa hoàng cung thế kỷ XI.
Khu Holobox 3D đưa các bảo vật triều Lý như đầu rồng đất nung, gốm hoa nâu, mô hình Tháp Báo Thiên, chùa Diên Hựu hiện diện trong không gian ba chiều lơ lửng, cho phép quan sát đa góc độ mà không bị giới hạn bởi lớp kính trưng bày.
Một trong những điểm nhấn thu hút công chúng là khu Lễ tân ảo AI – nơi trí tuệ nhân tạo đóng vai trò như một hướng dẫn viên lịch sử thông minh, có khả năng đối thoại trực tiếp, trả lời câu hỏi của du khách bằng giọng nói tự nhiên, kết hợp hình ảnh minh họa sinh động.
Bên cạnh đó, hệ thống kiosk thông tin tương tác giúp người xem chủ động tra cứu thông tin về các vị vua triều Lý, hiện vật và công trình kiến trúc tiêu biểu, tạo cảm giác lịch sử nằm trong tầm tay.
Khu Selfie AI cho phép du khách hóa thân thành nhân vật lịch sử trong trang phục cổ thời Lý, lưu giữ những khoảnh khắc “xuyên không” mang tính cá nhân hóa cao, góp phần lan tỏa di sản trên nền tảng số.
Trong khi đó, công nghệ VR360 mở ra chuyến du hành thực tế ảo, tái hiện không gian cung đình và các bảo vật với độ phân giải cao, mang lại trải nghiệm đắm chìm trọn vẹn.
Từ bảo tồn đến phát triển công nghiệp văn hóa
Không gian số di sản Hoàng thành Thăng Long là kết quả của sự chỉ đạo sát sao từ Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội và Tập đoàn Vietsoftpro. Đây không chỉ là một dự án văn hóa, mà còn là mô hình thử nghiệm quan trọng trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô.
Sự kết hợp giữa trình chiếu 3D mapping quy mô lớn và không gian trải nghiệm công nghệ tương tác hiện đại đã mở ra hướng tiếp cận mới trong bảo tồn di sản: dùng sáng tạo để giữ gìn, dùng công nghệ để lan tỏa, dùng trải nghiệm để kết nối cộng đồng.
Từ góc độ khoa học lịch sử, PGS.TS Trần Đức Cường – Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đánh giá cao cách tiếp cận của chương trình khi sử dụng công nghệ hiện đại nhưng vẫn tôn trọng tính khoa học và giá trị gốc của di sản.
Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, việc ứng dụng công nghệ 3D mapping và không gian trải nghiệm số tại Hoàng thành Thăng Long là một hướng tiếp cận phù hợp trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.
Theo PGS.TS Trần Đức Cường, công nghệ không chỉ là phương tiện trình diễn, mà là công cụ hỗ trợ nhận thức, giúp chuyển tải các kết quả nghiên cứu lịch sử, khảo cổ học đến công chúng một cách sinh động, chính xác và dễ tiếp cận. Đây là cách làm có ý nghĩa trong giáo dục lịch sử, đặc biệt với thế hệ trẻ, khi trải nghiệm đa giác quan góp phần khơi gợi tư duy khám phá và nuôi dưỡng ý thức trân trọng di sản trên nền tảng tri thức khoa học vững chắc.
Trong dòng chảy không ngừng của đô thị hiện đại, Hoàng thành Thăng Long đang cho thấy một diện mạo mới: di sản không chỉ để chiêm ngưỡng, mà để sống cùng, cảm nhận cùng và tiếp tục được kể lại bằng những ngôn ngữ sáng tạo của thời đại.
Từ ngày 23/12 đến 31/12/2025, Không gian trải nghiệm số Hoàng thành Thăng Long mở cửa tuần lễ trải nghiệm tự do, mời gọi công chúng và du khách sẵn sàng “chạm” vào lịch sử bằng những cách chưa từng có.
