Sau 4 ngày ra rạp, “Thỏ ơi!!” nhanh chóng tạo hiệu ứng phòng vé ấn tượng. Theo số liệu từ Box Office Vietnam, tính đến trưa 21/2, phim đã vượt mốc 190 tỷ đồng, tiếp tục dẫn đầu cuộc đua phim Tết. Tuy nhiên, song hành với thành tích ấy là tình trạng nhiều tài khoản mạng xã hội đăng tải các đoạn quay lén trong rạp, thậm chí tiết lộ những tình tiết quan trọng và cái kết của phim.
Trên trang cá nhân, Trấn Thành đã phải lên tiếng cầu xin khán giả “đừng spoil phim, đừng quay lén trong rạp đăng lên nữa”, nhấn mạnh rằng mỗi bộ phim là thành quả lao động của hàng trăm con người. Lời kêu gọi ấy không chỉ là cảm xúc cá nhân của một đạo diễn, mà còn là tiếng nói chung của cả ngành công nghiệp điện ảnh trước vấn nạn xâm phạm bản quyền ngày càng tinh vi.
Điện ảnh vốn dĩ là một trải nghiệm tập thể trong không gian rạp chiếu, nơi cảm xúc được dẫn dắt trọn vẹn qua từng khuôn hình, âm thanh, nhịp dựng. Khi một đoạn phim bị quay lén bằng điện thoại, chất lượng hình ảnh méo mó, âm thanh nhiễu loạn, và quan trọng hơn, mạch cảm xúc bị cắt xén. Người xem qua mạng không chỉ tiếp nhận một sản phẩm méo mó, mà còn vô tình tước đi quyền được thưởng thức trọn vẹn của những khán giả chưa kịp đến rạp.
Góc nhìn từ đơn vị phát hành: Không chỉ là thiệt hại doanh thu
Trong thông cáo chính thức, đại diện nhà phát hành Galaxy Studio khẳng định hành vi quay và đăng tải trái phép toàn bộ hoặc một phần bộ phim là vi phạm pháp luật, xâm phạm nghiêm trọng quyền tác giả và quyền liên quan.
Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi, bổ sung năm 2022), tác phẩm điện ảnh được bảo hộ quyền tác giả ngay từ khi được sáng tạo và thể hiện dưới hình thức vật chất nhất định. Chủ sở hữu có độc quyền sao chép, phân phối, truyền đạt tác phẩm đến công chúng. Mọi hành vi thực hiện các quyền này khi chưa được phép đều cấu thành xâm phạm.
Bên cạnh đó, Luật Điện ảnh 2022 cũng quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có việc sao chép, ghi hình và phát tán phim trái phép dưới mọi hình thức. Tùy mức độ vi phạm và thiệt hại gây ra, cá nhân, tổ chức liên quan có thể bị xử phạt hành chính hoặc thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Đại diện nhà phát hành cho biết đã lập vi bằng, thu thập dữ liệu, ghi nhận đường dẫn, tài khoản để phối hợp cùng cơ quan chức năng truy vết nguồn phát tán. Đây không chỉ là biện pháp bảo vệ một bộ phim cụ thể, mà còn là động thái nhằm khẳng định sự nghiêm túc của ngành trước vấn đề bản quyền, yếu tố sống còn trong bối cảnh điện ảnh Việt Nam đang từng bước chuyên nghiệp hóa.
Bản quyền: Nền tảng của một ngành công nghiệp bền vững
Những năm gần đây, phim Việt liên tục xác lập kỷ lục doanh thu, cho thấy thị trường nội địa đang tăng trưởng mạnh mẽ. Song song với sự bùng nổ ấy là thách thức lớn về bảo vệ tài sản trí tuệ trong kỷ nguyên số.
Nếu không kiểm soát hiệu quả tình trạng quay lén và phát tán trái phép, hệ quả không chỉ dừng lại ở một mùa phim Tết. Nó có thể làm xói mòn niềm tin của nhà đầu tư, ảnh hưởng đến quyết định rót vốn cho các dự án tiếp theo, và lâu dài là kìm hãm sự phát triển của cả ngành.
Ở góc nhìn rộng hơn, văn hóa tiêu dùng nội dung có bản quyền phản ánh mức độ văn minh của thị trường. Mỗi khán giả khi bước vào rạp không chỉ mua một tấm vé, mà còn tham gia vào chuỗi giá trị sáng tạo. Giữ điện thoại ở chế độ im lặng, không quay lén, không chia sẻ nội dung trái phép, đó là những hành động nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn.
Câu chuyện của “Thỏ ơi!!” vì thế không chỉ là câu chuyện của một bộ phim đang ăn khách. Đó là phép thử cho ý thức cộng đồng trong thời đại số: chúng ta lựa chọn trở thành khán giả văn minh, hay vô tình tiếp tay cho việc đánh cắp trải nghiệm nghệ thuật của chính mình và người khác.
