Ninh Bình: Ba đơn vị du lịch xuất sắc được gắn biển “Du lịch Xanh VITA” (VITA GREEN)

Ba cái tên được xướng danh trong đợt này bao gồm Khách sạn 5 sao Ninh Bình Legend trong lĩnh vực lưu trú, Khu du lịch sinh thái Thung Nham đại diện cho điểm đến và Nhà hàng Thanh Nga Luxury - Ninh Bình với sản phẩm du lịch xanh “Từ trang trại đến bàn ăn”.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Vũ Thế Bình, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, nhấn mạnh rằng việc đạt được chứng nhận này là một hành trình đầy thách thức. Bộ tiêu chí VITA Green không dừng lại ở một danh hiệu bề nổi mà là một hệ thống đo lường khoa học với hơn 200 chỉ số khắt khe, buộc doanh nghiệp phải thực sự "xanh" từ tư duy quản trị đến hành động thực tế.

Để được gắn biển VITA Green, các đơn vị tại Ninh Bình đã phải trải qua quy trình thẩm định gắt gao dựa trên Bộ tiêu chí Du lịch xanh VITA. Theo tài liệu hướng dẫn, bộ tiêu chí này được xây dựng trên nền tảng các tiêu chuẩn quốc tế như GSTC (Hội đồng Du lịch Bền vững Toàn cầu) và quy định pháp luật Việt Nam, bao gồm 315 tiêu chí tổng thể với 56 mục chung và các tiêu chí riêng biệt cho từng loại hình dịch vụ như điểm đến, lưu trú, lữ hành và ăn uống. Thành tích của ba đơn vị này càng trở nên đáng tự hào khi họ đều được đánh giá ở mức "Xuất sắc" (Excellent). Theo quy chế, để chạm tới mức xếp hạng này, đơn vị phải đạt từ 85% đến 100% tổng số điểm và đặc biệt phải hoàn thành 100% các tiêu chí bắt buộc.

Đằng sau những con số tưởng chừng khô cứng ấy là cả một quy trình đòi hỏi sự quyết tâm cao độ, nơi không có chỗ cho cách làm đại khái. Doanh nghiệp phải chứng minh bằng lộ trình giảm phát thải, kế hoạch tiết kiệm năng lượng, quy trình phân loại rác, quản lý chất thải và sử dụng vật liệu thân thiện môi trường. Bên cạnh đó là hàng loạt minh chứng liên quan đến bảo tồn văn hóa, bảo vệ đa dạng sinh học và sự tham gia của cộng đồng địa phương, tất cả đều phải được kiểm chứng độc lập.

Việc ba đơn vị thuộc ba lĩnh vực khác nhau cùng nhận giải cho thấy sự phát triển đồng bộ của hệ sinh thái du lịch Ninh Bình. Đối chiếu với Bộ tiêu chí VITA, mỗi đơn vị đều thể hiện những thế mạnh riêng biệt giúp họ chinh phục hội đồng thẩm định.

Là đại diện của khối dịch vụ ăn uống, Nhà hàng Thanh Nga Luxury đã xuất sắc đáp ứng Bộ tiêu chí nhóm E nhờ mô hình "Farm to Table" (Từ trang trại đến bàn ăn). Điểm sáng của đơn vị này nằm ở sự phù hợp hoàn hảo với các tiêu chí khuyến khích như ưu tiên sử dụng thực phẩm, nguyên liệu có nguồn gốc địa phương, sử dụng thực phẩm có chứng nhận an toàn, hữu cơ và luôn minh bạch thông tin nguồn gốc.

Trong khi đó, ở lĩnh vực lưu trú, Khách sạn Ninh Bình Legend đã vượt qua các yêu cầu của Bộ tiêu chí nhóm C để khẳng định đẳng cấp 5 sao gắn liền với trách nhiệm. Đơn vị này không chỉ đáp ứng tiện nghi cao cấp mà còn giải quyết bài toán năng lượng và rác thải (hai thách thức lớn nhất của khách sạn) thông qua việc ứng dụng công nghệ tiết kiệm trong hệ thống điều hòa, chiếu sáng và hạn chế tối đa sản phẩm nhựa dùng một lần trong buồng phòng cũng như hội nghị.

Riêng Khu du lịch sinh thái Thung Nham lại ghi điểm tuyệt đối nhờ nỗ lực bảo tồn cảnh quan và hệ sinh thái đất ngập nước, trọng tâm là bảo vệ động vật hoang dã và đa dạng sinh học tại vườn chim. Hệ thống thu gom, xử lý rác thải và nước thải quy chuẩn tại đây cũng được các chuyên gia đánh giá rất cao về tính hiệu quả và an toàn môi trường.

Bà Nguyễn Thị Tâm, Phó Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình chia sẻ rằng với vị thế sở hữu Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới Tràng An, Ninh Bình xác định "Xanh" là con đường phát triển tất yếu. Việc gắn biển VITA Green không chỉ là vinh dự của doanh nghiệp mà còn là động lực để toàn ngành du lịch tỉnh hướng tới mục tiêu đón trên 30 triệu lượt khách và đạt doanh thu 45.000 tỷ đồng trong tương lai.

Theo Hiệp hội Du lịch Việt Nam, chứng nhận này giúp nâng cao uy tín với du khách quốc tế, những người vốn rất quan tâm đến phát triển bền vững, đồng thời cải thiện hiệu quả quản trị nội bộ nhờ giảm chi phí năng lượng, giảm rủi ro vận hành và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Quan trọng hơn, việc áp dụng Bộ tiêu chí tạo ra sự thay đổi văn hóa vận hành trong doanh nghiệp khi nhân viên được đào tạo về thực hành xanh, cộng đồng địa phương trở thành đối tác thay vì người đứng bên lề, và khách du lịch được hướng dẫn hành xử có trách nhiệm.

Với Ninh Bình, sự thay đổi này mang ý nghĩa chiến lược vì địa phương không thể bảo tồn di sản một cách thụ động nếu thiếu cam kết từ khối doanh nghiệp. Việc ba đơn vị đầu tiên đạt chuẩn xanh cho thấy cánh cửa hợp tác công - tư trong phát triển bền vững hoàn toàn có thể triển khai thực chất. Sự kiện này khẳng định du lịch xanh và phát triển bền vững tại Việt Nam không còn là khẩu hiệu mà đã được cụ thể hóa bằng những bộ tiêu chí minh bạch và hành động thực tiễn từ các doanh nghiệp tiên phong.

Theo quy định, chứng nhận này có giá trị trong hai năm và sẽ được tái thẩm định, buộc các đơn vị phải liên tục cải tiến đúng theo tinh thần của du lịch bền vững. Việc Ninh Bình tiên phong tham gia chương trình đánh giá VITA là bước đi đúng và kịp thời, song điều cốt lõi là phải duy trì tiêu chuẩn này như một văn hóa phát triển dài hạn. Bộ tiêu chí VITA GREEN cũng đang được hoàn thiện để tiến tới đánh giá sâu hơn, chi tiết hơn, có trọng số và phù hợp với chuẩn mực quốc tế.

Nếu được triển khai đồng bộ tại các khu, điểm du lịch, cơ sở lưu trú, doanh nghiệp vận chuyển, nhà hàng, làng nghề và cộng đồng, Ninh Bình sẽ hình thành được hệ sinh thái du lịch bền vững theo đúng nghĩa: xanh trong quản trị, xanh trong vận hành, xanh trong tiêu dùng và xanh trong tư duy. Từ một nhóm đơn vị tiên phong đến một cộng đồng doanh nghiệp thực sự chuyển đổi là một hành trình dài. Tuy nhiên, mọi thay đổi đều bắt đầu từ những người đi trước và ba đơn vị của Ninh Bình đã mở màn một cách nghiêm túc, bài bản và có trách nhiệm. Phần còn lại thuộc về sự vào cuộc của các doanh nghiệp khác, và hơn thế nữa, là quyết tâm của chính quyền địa phương trong việc gắn phát triển du lịch với tiêu chuẩn xanh như một trụ cột chứ không chỉ dừng lại ở phong trào.