Sáng 25/2/2026, tại chùa Ngọa Vân (Quảng Ninh), Lễ hội Xuân Ngọa Vân năm 2026 sẽ chính thức khai hội, mở màn mùa lễ hội tâm linh đặc biệt trong năm Bính Ngọ. Đây là mùa hội đầu tiên diễn ra sau khi Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa Thế giới, tạo thêm sức hút và ý nghĩa cho hành trình về miền “Thánh địa” Trúc Lâm.
Tôn vinh giá trị di sản, lan tỏa tinh thần Trúc Lâm
Theo kế hoạch do Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử ban hành, Lễ hội Xuân Ngọa Vân 2026 được tổ chức với mục tiêu trọng tâm là quảng bá sâu rộng giá trị nổi bật toàn cầu của quần thể di tích Yên Tử, đồng thời làm nổi bật chiều sâu lịch sử, văn hóa, cảnh quan và tinh thần của Phật giáo Trúc Lâm.
Phát biểu tại buổi lễ Khai hội Ngọa Vân 2026 Ông Vũ Quyết Tiến - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBMT Tổ quốc tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh: Lễ hội Xuân Ngọa Vân năm nay nằm trong chuỗi hoạt động văn hóa, lễ hội, nghệ thuật đặc sắc của tỉnh Quảng Ninh dịp xuân Bính Ngọ 2026, nhằm tôn vinh và lan tỏa giá trị nổi bật toàn cầu của Quần thể Di sản Văn hóa Thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc; làm nổi bật chiều sâu lịch sử, giá trị văn hóa, cảnh quan và tinh thần Phật giáo Trúc Lâm.
Không chỉ là một sinh hoạt tín ngưỡng đầu xuân, lễ hội còn mang ý nghĩa giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp ý thức bảo tồn di sản trong cộng đồng, đặc biệt đối với thế hệ trẻ. Ban tổ chức kỳ vọng thông qua chuỗi hoạt động, hình ảnh Ngọa Vân nói riêng và Quảng Ninh nói chung sẽ tiếp tục được khẳng định là điểm đến văn hóa tâm linh thân thiện, hấp dẫn trên bản đồ du lịch Việt Nam.
Không gian linh thiêng gắn với Phật hoàng Trần Nhân Tông
Di tích Ngọa Vân có vị trí đặc biệt trong lịch sử Phật giáo Việt Nam khi được xem là điểm dừng chân cuối cùng trong cuộc đời tu hành của Phật hoàng Trần Nhân Tông. Nằm trên đỉnh Bảo Đài Sơn quanh năm mây phủ, nơi đây từ lâu đã trở thành trung tâm hành hương quan trọng của Thiền phái Trúc Lâm. Theo Ban tổ chức, việc quần thể Yên Tử được UNESCO ghi danh trong năm 2025 càng làm nổi bật giá trị độc đáo của hệ thống di tích nhà Trần tại Quảng Ninh, trong đó am - chùa Ngọa Vân giữ vai trò trọng tâm, thể hiện mối quan hệ sâu sắc giữa hoàng gia nhà Trần và dòng thiền mang đậm bản sắc Việt.
Lễ khai hội trang nghiêm, chương trình nghệ thuật đặc sắc
Lễ khai hội sẽ diễn ra lúc 9 giờ ngày 25/2 (tức mùng 9 tháng Giêng) với đầy đủ nghi thức truyền thống. Trước phần nghi lễ là chương trình nghệ thuật chào mừng được dàn dựng công phu, gồm múa lân sư rồng, các tiết mục hợp xướng, chầu văn, ngâm thơ và hát chèo ca ngợi Phật hoàng Trần Nhân Tông cùng vẻ đẹp quê hương Ngọa Vân.
Trong không khí trang nghiêm của vùng đất Phật, các nghi thức như niệm Phật cầu gia bị, gióng trống - thỉnh chuông khai hội và lễ dâng hương sẽ được thực hiện theo đúng nghi lễ Phật giáo, bảo đảm tính truyền thống và thuần phong mỹ tục. Ban tổ chức nhấn mạnh sẽ kiên quyết loại bỏ các biểu hiện mê tín dị đoan, phản cảm, giữ gìn môi trường văn hóa lành mạnh cho lễ hội.
Chuẩn bị đồng bộ cho mùa lễ hội kéo dài ba tháng
Lễ hội Xuân Ngọa Vân năm nay diễn ra trong suốt ba tháng đầu xuân. Công tác chuẩn bị đã được triển khai đồng bộ từ hạ tầng, cảnh quan đến phương án phục vụ du khách.
Các tuyến đường vào khu di tích, bãi đỗ xe và hệ thống biển chỉ dẫn được rà soát, chỉnh trang. Phương án bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, cứu hộ cứu nạn và an toàn thực phẩm được xây dựng chi tiết. Công tác y tế, vệ sinh môi trường và quản lý giá dịch vụ cũng được siết chặt nhằm tạo trải nghiệm thuận lợi cho người dân và du khách. Song song đó, hoạt động truyền thông được đẩy mạnh trên các nền tảng số, website, fanpage, pano, banner… nhằm lan tỏa rộng rãi ý nghĩa của mùa hội đầu tiên sau dấu mốc Di sản Thế giới.
Cáp treo tạo thuận lợi cho hành hương
Bên cạnh giá trị tâm linh và lịch sử, việc đưa vào vận hành tuyến cáp treo Trại Lốc - Ngọa Vân đã góp phần đáng kể trong việc cải thiện điều kiện tiếp cận khu di tích. Trước đây, để tới chùa, du khách thường phải đi bộ quãng đường 3-4 km trong khoảng hai giờ với nhiều đoạn dốc và trơn trượt. Nay thời gian di chuyển rút ngắn xuống còn hơn 10 phút.
Sự thuận tiện này giúp nhiều đối tượng du khách, đặc biệt là người cao tuổi hoặc gia đình có trẻ nhỏ có thể tiếp cận điểm hành hương dễ dàng hơn. Tuy vậy, hành trình bằng cáp treo vẫn giữ được trải nghiệm thưởng ngoạn khi cabin lướt qua những sườn núi xanh và thung lũng mây của vùng Đông Triều, mở ra góc nhìn toàn cảnh thiên nhiên Yên Tử từ trên cao.
Kỳ vọng tạo cú hích cho du lịch tâm linh Quảng Ninh
Với ý nghĩa đặc biệt trong năm đầu tiên sau khi được vinh danh toàn cầu, Lễ hội Xuân Ngọa Vân 2026 được kỳ vọng sẽ trở thành điểm nhấn văn hóa - du lịch của Quảng Ninh trong mùa xuân này. Không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần của nhân dân, lễ hội còn mở ra cơ hội thu hút mạnh mẽ dòng khách hành hương, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Trong dòng người trở về miền “Thánh địa” Trúc Lâm, Ngọa Vân mùa xuân 2026 được kỳ vọng tiếp tục khẳng định sức sống bền bỉ của di sản nghìn năm, nơi quá khứ và hiện tại gặp nhau trong không gian linh thiêng của văn hóa Phật giáo Việt Nam.
