Từ cửa ngõ giao thương đến điểm kết nối đầu tư khu vực
Sáng 19/10, tại tỉnh Điện Biên, Hội nghị Xúc tiến Đầu tư quốc tế năm 2026 giữa tỉnh Điện Biên, tỉnh Vân Nam và tỉnh Luông Pha Bang được tổ chức với chủ đề “Điện Biên – Cửa ngõ giao thương, hội tụ cơ hội đầu tư”.
Dự hội nghị có ông Nguyễn Minh Vũ, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao; đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương; bà Khamphao Ernthavanh, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tại Việt Nam; đại diện Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam; lãnh đạo tỉnh Luông Pha Bang, thành phố Phổ Nhĩ, tỉnh Vân Nam cùng đông đảo doanh nghiệp, hiệp hội và nhà đầu tư trong nước, quốc tế.
Hội nghị là diễn đàn để Điện Biên giới thiệu tiềm năng, thế mạnh, môi trường đầu tư, đồng thời thúc đẩy kết nối giữa các địa phương có vị trí địa lý gần gũi và nhiều dư địa hợp tác. Trong bối cảnh liên kết kinh tế khu vực ngày càng được coi trọng, việc tăng cường quan hệ giữa Điện Biên, Vân Nam và Luông Pha Bang có ý nghĩa không chỉ đối với thương mại, đầu tư mà còn mở rộng cơ hội phát triển các ngành dịch vụ, trong đó có du lịch.
Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Trần Tiến Dũng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường kết nối, mở rộng hợp tác với Vân Nam và Luông Pha Bang nhằm phát huy lợi thế địa kinh tế, thúc đẩy giao thương, thu hút đầu tư và tạo động lực phát triển mới.
Theo ông Trần Tiến Dũng, trong 9 tháng năm 2026, tăng trưởng kinh tế của Điện Biên đạt 9,81%; tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư 31 dự án với tổng vốn đăng ký trên 54.000 tỷ đồng, trong đó có những dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài quy mô lớn. Những kết quả này tạo thêm cơ sở để địa phương tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, mở rộng hợp tác và khai thác hiệu quả các tiềm năng sẵn có.
Với thông điệp “Điện Biên – Luông Pha Bang – Vân Nam: Liên kết địa phương – Kiến tạo thịnh vượng”, tỉnh Điện Biên xác định ba nhóm lĩnh vực trọng tâm để tăng cường hợp tác, thu hút đầu tư. Đó là phát triển hạ tầng kết nối, logistics, thương mại biên giới và công nghiệp chế biến; phát triển nông nghiệp hàng hóa, chế biến sâu gắn với kinh tế xanh; phát triển du lịch lịch sử, văn hóa, sinh thái và nghỉ dưỡng.
Trong lĩnh vực du lịch, Điện Biên mong muốn tăng cường liên kết với Luông Pha Bang và Vân Nam để hình thành những tuyến, sản phẩm đặc sắc, kết nối di sản, văn hóa và cảnh quan thiên nhiên của các địa phương. Đây là định hướng phù hợp với lợi thế của khu vực, nơi các giá trị lịch sử, bản sắc văn hóa và tài nguyên thiên nhiên có thể bổ trợ cho nhau để tạo nên hành trình phong phú hơn cho du khách.
Tháo gỡ điểm nghẽn kết nối, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Minh Vũ, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao, đánh giá cao sáng kiến tổ chức hội nghị của ba địa phương, đồng thời đề nghị các bên tăng cường phối hợp rà soát những điểm nghẽn trong kết nối giao thông, cửa khẩu và logistics. Theo định hướng được nêu tại hội nghị, cần xác định rõ những nhiệm vụ thuộc thẩm quyền địa phương, những vấn đề cần phối hợp liên vùng và những nội dung cần kiến nghị cơ quan Trung ương hỗ trợ.
Đây là những vấn đề có ý nghĩa thiết thực đối với khả năng chuyển hóa tiềm năng thành hoạt động đầu tư và kinh doanh cụ thể. Đối với một tỉnh miền núi, việc cải thiện kết nối giao thông, nâng cao năng lực vận chuyển và giảm chi phí logistics không chỉ tác động đến sức hấp dẫn của môi trường đầu tư, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tổ chức tour, kết nối điểm đến và phát triển dịch vụ du lịch.
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Hà Duy Tín, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Hòa Phú, cho biết doanh nghiệp đang quan tâm nghiên cứu đầu tư Khu công nghiệp Thanh An, quy mô 104 ha tại xã Thanh An, tỉnh Điện Biên. Theo phân tích của doanh nghiệp, địa phương có tiềm năng phát triển vùng nguyên liệu nông nghiệp với các sản phẩm như cà phê Arabica, mắc ca và dược liệu; trong khi vị trí tiếp giáp Lào và Trung Quốc mở ra khả năng kết nối nguồn nguyên liệu, chế biến và tiêu thụ hàng hóa trong khu vực.
Ông Hà Duy Tín cũng lưu ý những thách thức về khoảng cách đến các cảng biển lớn, chi phí logistics và yêu cầu hoàn thiện hạ tầng kết nối. Doanh nghiệp đề xuất quan tâm nghiên cứu các giải pháp như phát triển cảng cạn, khu thương mại tự do và hệ thống logistics phù hợp, nhằm nâng cao năng lực lưu trữ, bảo quản, vận chuyển nguyên liệu và phân phối sản phẩm sau chế biến.
Những ý kiến từ doanh nghiệp cho thấy sức hấp dẫn của Điện Biên không chỉ được đánh giá qua tiềm năng đất đai hay tài nguyên, mà còn qua khả năng tổ chức chuỗi cung ứng, kết nối thị trường và bảo đảm điều kiện vận hành lâu dài. Đây cũng là những yếu tố có ý nghĩa với ngành du lịch, bởi chất lượng hạ tầng và khả năng liên kết quyết định phần lớn tính thuận tiện, chi phí và sức cạnh tranh của hành trình.
Tại hội nghị, Điện Biên tiếp tục khẳng định cam kết lấy sự hài lòng và thành công của doanh nghiệp làm một trong những thước đo hiệu quả điều hành; chủ động tháo gỡ khó khăn, đẩy mạnh cải cách hành chính, công khai thông tin quy hoạch và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Việc cụ thể hóa những cam kết này thành cơ chế phối hợp và kết quả thực tế sẽ là yếu tố quan trọng để củng cố niềm tin của nhà đầu tư.
Hơn 7.500 tỷ đồng vốn đầu tư được chấp thuận, mở thêm dư địa phát triển
Một trong những nội dung đáng chú ý của hội nghị là hoạt động trao quyết định chấp thuận nhà đầu tư và ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư.
Theo chương trình hội nghị, 20 nhà đầu tư được trao quyết định chấp thuận nhà đầu tư, với tổng vốn đầu tư trên 7.500 tỷ đồng. Các lĩnh vực được giới thiệu tại sự kiện trải rộng từ phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ và du lịch đến công nghiệp, chế biến nông sản, năng lượng và thủy điện.
Cùng với đó, tỉnh Điện Biên tổ chức trao các biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư với doanh nghiệp, hiệp hội và nhà đầu tư. Các nội dung hợp tác hướng tới nghiên cứu phát triển hạ tầng khu công nghiệp, thu hút nhà đầu tư thứ cấp, phát triển khu đô thị và khu sinh thái nghỉ dưỡng, năng lượng tái tạo cũng như các dự án chế biến nông sản.
Đáng chú ý, Khu công nghiệp Thanh An và Cụm công nghiệp Thanh Yên 2 có thêm các nhà đầu tư thứ cấp quan tâm hợp tác. Theo kịch bản chương trình, các biên bản ghi nhớ giữa chủ đầu tư hạ tầng và sáu nhà đầu tư thứ cấp có tổng vốn cam kết gần 12.000 tỷ đồng; riêng các nhà đầu tư thứ cấp tại hai khu, cụm công nghiệp dự kiến đăng ký tổng vốn trên 2.000 tỷ đồng và cam kết sử dụng gần 2.000 lao động địa phương.
Những con số này cho thấy sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp đối với dư địa phát triển của Điện Biên. Tuy nhiên, quyết định chấp thuận nhà đầu tư, biên bản ghi nhớ và vốn cam kết là những bước khác nhau trong tiến trình đầu tư. Hiệu quả cuối cùng cần được đánh giá trên cơ sở các dự án triển khai thực tế, năng lực vận hành, việc làm được tạo ra và mức độ đóng góp vào phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
Với du lịch, việc thu hút đầu tư vào hạ tầng, lưu trú, nghỉ dưỡng và dịch vụ có thể tạo thêm điều kiện để đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng phục vụ và kéo dài thời gian lưu trú của khách. Đặc biệt, những dự án được quy hoạch gắn với cảnh quan, văn hóa và lợi thế sinh thái sẽ có cơ hội đóng góp vào việc hình thành các sản phẩm du lịch có chiều sâu, nếu được triển khai đồng bộ với yêu cầu bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc địa phương.
Thiết lập tuyến du lịch xuyên biên giới, mở rộng không gian điểm đến
Điểm nhấn có ý nghĩa trực tiếp với ngành du lịch tại hội nghị là việc các công ty lữ hành quốc tế ký kết biên bản ghi nhớ kết nối tour, tuyến du lịch xuyên biên giới Vân Nam – Điện Biên – Luông Pha Bang – Thái Lan.
Việc thiết lập tuyến liên kết này mở ra hướng tiếp cận mới cho Điện Biên: thay vì chỉ khai thác như một điểm đến độc lập, tỉnh có thể được đưa vào hành trình khu vực, kết nối nhiều địa phương và thị trường trong cùng một chuyến đi. Cách tiếp cận đó giúp mở rộng khả năng tiếp cận khách quốc tế thông qua mạng lưới doanh nghiệp lữ hành, đồng thời tạo thêm cơ hội để các sản phẩm lịch sử, văn hóa và thiên nhiên của Điện Biên xuất hiện trong chương trình tour được giới thiệu tới du khách.
Điện Biên có hệ thống di tích gắn với Chiến thắng Điện Biên Phủ, những không gian văn hóa đa dạng, cảnh quan miền núi và các sản phẩm du lịch cộng đồng. Khi kết nối với Vân Nam và Luông Pha Bang, các giá trị này có thể bổ sung cho những trải nghiệm về văn hóa, thiên nhiên và đời sống địa phương tại các điểm đến trong khu vực. Việc mở rộng tuyến sang Thái Lan cũng tạo thêm dư địa nghiên cứu thị trường, tiếp cận nhóm khách có nhu cầu khám phá nhiều điểm đến trong một hành trình.
Dẫu vậy, để tuyến du lịch xuyên biên giới vận hành hiệu quả, việc ký kết mới là bước khởi đầu. Các doanh nghiệp cần tiếp tục thống nhất lịch trình, phương án vận chuyển, thời gian lưu trú, tiêu chuẩn dịch vụ, giá tour và phương thức phối hợp giữa các đối tác. Những vấn đề liên quan đến thủ tục qua lại biên giới, thông tin hướng dẫn khách, bảo đảm an toàn và xử lý tình huống phát sinh cũng cần được tính toán cụ thể.
Quan trọng hơn, sản phẩm liên tuyến cần tạo ra lợi ích cho các địa phương tham gia. Điện Biên không chỉ đóng vai trò điểm dừng trên hành trình mà cần phát triển được những trải nghiệm đủ sức giữ chân du khách, khuyến khích họ lưu trú lâu hơn và sử dụng nhiều dịch vụ tại địa phương. Điều đó đòi hỏi sự kết hợp giữa di sản lịch sử, văn hóa bản địa, ẩm thực, nghỉ dưỡng và các hoạt động khám phá phù hợp với nhu cầu từng nhóm khách.
Khi tuyến tour được tổ chức tốt, lợi ích có thể lan tỏa đến nhiều chủ thể: doanh nghiệp lữ hành có thêm sản phẩm để bán, cơ sở lưu trú và dịch vụ có thêm nguồn khách, người dân có thêm cơ hội tham gia chuỗi cung ứng du lịch, còn địa phương có điều kiện quảng bá hình ảnh và mở rộng thị trường.
Từ cam kết hợp tác đến kết quả phát triển bền vững
Hội nghị Xúc tiến Đầu tư quốc tế năm 2026 cho thấy Điện Biên đang tìm cách kết nối ba lĩnh vực có quan hệ mật thiết: đầu tư, thương mại và du lịch. Nếu đầu tư tạo thêm nguồn lực cho hạ tầng và sản xuất, thương mại mở rộng thị trường cho hàng hóa, thì du lịch có thể góp phần đưa hình ảnh, văn hóa và sản phẩm địa phương đến gần hơn với du khách quốc tế.
Thông điệp “Liên kết địa phương – Kiến tạo thịnh vượng” vì thế cần được hiện thực hóa bằng các chương trình hợp tác có đầu mối rõ ràng, tiến độ cụ thể và cơ chế theo dõi sau ký kết. Với du lịch, trọng tâm là chuyển biên bản ghi nhớ thành tuyến tour có thể khai thác, nâng cao chất lượng dịch vụ và duy trì trao đổi khách giữa các địa phương. Với đầu tư, cần tiếp tục cải thiện hạ tầng, tháo gỡ điểm nghẽn logistics và bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi.
Sở hữu lợi thế lịch sử, văn hóa, thiên nhiên và vị trí kết nối với Lào, Trung Quốc, Điện Biên có cơ hội mở rộng vai trò trong mạng lưới kinh tế và du lịch khu vực. Khi những kết nối được thiết lập tại hội nghị tiếp tục được triển khai bằng dự án, sản phẩm và hoạt động hợp tác thực chất, địa phương sẽ có thêm điều kiện chuyển hóa tiềm năng thành động lực tăng trưởng, đồng thời tạo ra giá trị lâu dài cho doanh nghiệp và cộng đồng.
