Cái Chiên - Đảo Vàng vùng Đông Bắc

Bí thư Đảng ủy xã đảo Cái Chiên Hoàng Văn Hải cho biết: từ ngày 1/7/2025 khi chính thức thực hiện mô hình chính quyền hai cấp, Cái Chiên có thêm cơ hội và điều kiện để bứt phá, khẳng định là điểm đến mới hấp dẫn của các nhà đầu tư chiến lược. Với diện tích tự nhiên hơn 2.500ha, trên sở hữu hệ sinh thái rừng biển phong phú và đa dạng, những bãi tắm nguyên sơ như Đầu Rồng, Cái Chiên, Vụng Bầu, Vạn Cả vùng nước trong, cát trắng tạo nên lợi thế để phát triển du lịch, nghỉ dưỡng sinh thái thân thiện môi trường.

Lợi thế phát triển du lịch biển đảo.

Cái Chiên cũng nằm ở vị trí chiến lược khi là cửa ngõ phía Đông Bắc của Vịnh Bắc Bộ, kết nối thuận lợi với cửa khẩu Móng Cái; Đặc khu Vân đồn, Cô Tô và xã đảo Vĩnh Thực từ đây dễ dàng hình thành chuỗi dịch vụ du lịch hậu cần nghề cá và Logistics biển. Đảo Cái Chiên khí hậu ôn hòa, môi trường biển trong lành, quỹ đất sạch dồi dào, tạo nên một không gian hấp dẫn cho đầu tư phát triển kinh tế du lịch bền vững. Gần đây, diện mạo Cái Chiên thay đổi từng ngày, cơ cấu kinh tế đã chuyển dịch sang dịch vụ du lịch; du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, chiếm trên 62% doanh thu của xã, tăng gần 9 lần so với năm 2020, đạt gần 315 tỷ đồng/năm. Thu nhập bình quân đầu người năm 2025, ước đạt 92 triệu đồng, tăng gần 23% so với chỉ tiêu nghị quyết đại hội nhiệm kỳ 2020- 2025.

Không chỉ có vị trí chiến lược, Cái Chiên đã hoàn thiện hạ tầng cơ bản, điện lưới quốc gia đã được kéo ra từ năm 2016, internet tốc độ cao, sóng di động ổn định, hệ thống đường trục dài gần 16 ki lô mét đã kết nối thông suốt giữa các thôn, các bãi tắm và khu quy hoạch. Hệ thống cấp nước sạch công suất 1.500 m3/ngày đêm đang được triển khai, đáp ứng đủ nhu cầu cho 15.000 người. Cảng du lịch và bến du thuyền đã được đưa vào quy hoạch, tạo điều kiện phát triển dịch vụ cao cấp và mở rộng liên kết vùng. Xã đã thiết lập bộ phận một cửa hiện đại, xử lý hồ sơ trực tuyến mức độ 3, 4 cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp.

Theo quyết định 218 ngày 21/01/2025, của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc phê duyệt quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 khu vực đảo Cá Chiên, khu D2, khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái quy hoạch đến năm 2040 Cái Chiên phát triển thành trung tâm du lịch sinh thái quy mô dân số khoảng 15.000 người; trong đó, dân số thường trú khoảng 2.000 người, dân số quy đổi khoảng 13.000 người, nguồn nhân lực lớn để phát triển các loại hình dịch vụ nghỉ dưỡng ẩm thực, thương mại Logistics biển.

Chủ tịch UBND xã Cái Chiên, Đinh Quang Mạnh nêu: Định hướng của xã Cái Chiên phát triển kinh tế theo hướng xanh, bền vững, lấy du lịch và kinh tế biển làm 2 trụ cột chủ lực. Trụ cột du lịch, phát triển theo hướng sinh thái nghỉ dưỡng và kết hợp với trải nghiệm cộng đồng và khai thác thế mạnh về cảnh quan tự nhiên kết hợp với bản sắc văn hóa địa phương, để tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Xã Cái Chiên khuyến khích, thu hút đầu tư, xây dựng hạ tầng du lịch thân thiện môi trường, như đầu tư nhà nghỉ sinh thái, homestay, phát triển điện dân dụng, nước sạch, công nghệ viễn thông. Cái Chiên quan tâm nhiều đến công nghệ xử lý rác thải; về ngành kinh tế biển đi vào nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, giá trị kinh tế cao như là cá lồng bè, hầu hà nhuyễn, rau sụn rau câu, rong biển.

Cơ sở hạ tầng là đòn bảy thúc đẩy du lịch.  

Hiện đảo Cái Chiên đã được quy hoạch bài bản theo 5 phân khu chức năng, định hướng phát triển theo chiều sâu, đảm bảo hài hòa giữa tăng trưởng và bảo tồn. Phân khu 1, khu du lịch sinh thái kết hợp vui chơi, giải trí cao cấp, khu dân cư thôn Vạn Cả, khu Mũi Bắc… quy mô diện tích khoảng 476,8ha, dân số đến năm 2040 khoảng 5.800 người. Phân khu 1, tính chất chức năng là cụm du lịch nghỉ dưỡng cao cấp với các trung tâm phức hợp dịch vụ thương mại, khu quảng trường, trung tâm các khu vui chơi, giải trí, sân golf; khu dân cư thôn Vạn Cả là đầu mối giao thông gắn với cảng tổng hợp Cái Chiên.

Định hướng, quy hoạch ưu tiên phát triển các khu du lịch sinh thái cao cấp, kết hợp vui chơi, giải trí các khách sạn đẳng cấp quốc tế, các khu nghỉ dưỡng cao cấp ven biển, khu sân golf khai thác một số khu vực đồi núi, lợi thế về tầm nhìn, lợi thế về cảnh quan, phát triển các cụm nghỉ dưỡng sinh thái cao cấp trên khu vực đổi. Khu 2 khu trung tâm đảo diện tích khoảng 342ha, dân số đến năm 2040 khoảng 2100 người, tính chất chức năng là trung tâm xã Cái Chiên với các khu dân cư cải tạo chỉnh trang, khu dân cư mới, khu trung tâm dịch vụ cộng đồng du lịch trải nghiệm là đầu mối giao thông, gắn với cảng số 2.

Cái Chiên quy hoạch xây dựng khu trung tâm dịch vụ du lịch, quảng trường biển, công viên biển và các dịch vụ thương mại ven biển làm cơ sở hỗ trợ phát triển du lịch bãi tắm. Xã phát triển khu dân cư mới tại trung tâm xã đảo theo mô hình nhà ở riêng lẻ, sân vườn thấp tầng, phù hợp với văn hóa địa phương. Khu 3, khu du lịch kết hợp với vùng sinh thái nông nghiệp, khu dân cư nông thôn, khu Mũi Nam, diện tích khoảng 343,3ha, dân số đến năm 2040 khoảng 5400 người, tính chất chức năng là cụm du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, bao gồm tổ hợp các công trình khách sạn, dịch vụ thương mại, dịch vụ chăm sóc sức khỏe, vui chơi, giải trí trên biển và khu dân cư, thôn Đầu Rồng. Khu vui chơi, giải trí, nghỉ dưỡng đầu rồng tại thôn Đầu Rồng làm trọng tâm phát triển du lịch phía Nam của đảo Cái Chiên, quy hoạch 1 tuyến đường kết nối từ đường xuyên đảo tới bãi tắm Đầu Rồng và rừng phi lao hiện trạng bảo tồn rừng phi lao hiện trạng và tận dụng các mạch nước tự nhiên dẫn ra biển để hình thành trực cảnh quan mặt nước của khu vực, bố trí các công trình dịch vụ ven mặt nước, cung cấp đa dạng các loại hình dịch vụ.

Khu 4, khu sinh thái lâm nghiệp kết hợp nghỉ dưỡng trong rừng, diện tích khoảng 755,9ha, không bố trí dân cư thường trú, tính chất, chức năng là khu bảo vệ sinh thái rừng kết hợp các hoạt động du lịch trải nghiệm. Quy hoạch phát triển công viên rừng tổ chức các hoạt động leo núi, đi bộ, tham quan, trải nghiệm định hướng du lịch, trải nghiệm đi bộ, xuyên rừng, tham quan các loài động vật, thực vật, tham quan, tìm hiểu đặc trưng các loại gỗ quý tự nhiên cho phép phát triển các điểm dịch vụ du lịch dưới tán rừng tại các khu đất trống, hỗ trợ cho các hoạt động du lịch đảm bảo quy định tại luật lâm nghiệp hiện hành.

Khu 5, khu bảo tồn sinh thái phát triển du lịch, trải nghiệm gắn với đảo nhỏ, diện tích 992ha không bố trí dân cư thường trú, tính chất chức năng khu vực các đảo nhỏ, các cụm du lịch sinh thái du lịch, trải nghiệm du lịch cộng đồng định hướng, quy hoạch bảo vệ tối đa hệ sinh thái tự nhiên. Các khu rừng ngập mặn tại khu vực hạn chế các tác động làm biến đổi hệ sinh thái tự nhiên vùng ngập nước, khai thác giá trị cảnh quan, sinh thái khu vực kết hợp với các hoạt động du lịch, trải nghiệm, nuôi trồng thủy sản, du lịch trải nghiệm rừng ngập mặn. Xây dựng một số công trình du lịch nghỉ dưỡng với quy mô nhỏ, mật độ thấp trên các đảo Thoi Xanh, Vạn Mực. Quy hoạch là cơ sở pháp lý thu hút đầu tư và khuyến khích nhân dân phát triển dịch vụ du lịch.

Xã Cái Chiên lợi thế du lịch biển đảo, còn ẩn chứa trầm tích lịch sử cách mạng nơi thành lập chi bộ Đảng đầu tiên tiền thân của Đảng bộ huyện Hải Hà (cũ); và tiềm năng du lịch lễ hội, du lịch tâm linh với cụm di tích văn hóa cổ như đình Cái Chiên, miếu Ông, miếu Bà, miều thờ Quan Lớn…thường niên mở lễ hội. Đình Cái Chiên lễ bái xuân thu nhị kỳ; lễ Mở cửa đình vào ngày mười rằm tháng giêng, lễ Chào hè vào đầu tháng tư thương niên. Dân đảo có đặc trưng văn hóa biển: Hào sảng-Phóng khoáng-Cởi mở - Hào hiệp”.

Địa lợi nhân hòa phát triển du lịch.

Xã đảo Cái Chiên đang chuyển dịch tỷ trọng kinh tế sang nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, kết hợp với các dịch vụ du lịch trải nghiệm trên biển; phát triển du lịch xanh bền vững. Hiện đã có 28 hộ gia đình đầu tư xây dựng khách sạn hotel, nhà nghỉ homestay đạt tiêu chuẩn đón khách lưu trú, và 1 hợp tác xã xe điện vận tải khách du lịch. Năm 2025, Cái Chiên đã đón được trên 67.000 lượt khách, có 47.000 lượt khách trong nước và quốc tế lưu trú, doanh thu đạt 76,4 tỷ đồng/năm.

Chủ Homestay Phi Vừng Phạm Thái Việt cho biết: Mình thấy Cái Chiên đất phát du lịch, nên đầu tư khu nhà nghỉ homestay với 20 phòng. Tháng cao điểm du lịch hè tỷ lệ kín phòng đạt 100%, thường khách du lịch phải đặt trước 1-2 ngày thì mới bố trí được phòng lưu trú. Làm du lịch ăn chắc, thu nhập cao hơn hẳn các nghề truyền thống như khai thác hải sản ven bờ và nghề nông.

Phó Giám đốc điều hành Khu du lịch Đầu Rồng Resort, Phạm Công Trình cho biết: giai đoạn I Đầu Rồng resort đang khai thác và vận hành 42 căn bungalow, 57 phòng cho khách nghỉ lưu trú. Giai đoạn II xây dựng thêm hơn 20 căn villa và một tòa khách sạn cao tầng khoảng hơn 80 phòng, kết hợp cùng với chính quyền bà con địa phương đầu tư xây dựng homestay, các dịch vụ vui chơi giải trí, tham quan quan thắng cảnh biển đảo và lưu trú nghỉ dưỡng dài trên đảo.

Bí thư Chi bộ, trưởng thôn Đầu Rồng Lễ Xuân Nguyễn nêu: xã được Đảng- Nhà nước quan tâm đầu tư cơ sở hạ tầng, đường sá mở đến đâu dân phát triển dịch vụ du lịch đến đấy, có thu nhập đời sống khấm khá, bộ mặt nông thôn hải đảo ngày một đổi mới. Cái Chiên hôm nay không chỉ là một hòn đảo xanh, trong lành nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, mà đang vươn mình trở thành đảo vàng du lịch năng động của Quảng Ninh và của vùng biển đảo Đông Bắc bộ.

Vũ Phong Cầm