Quảng Ninh: Du lịch văn hóa Lễ hội khi bỏ cấp huyện

Cụ thể, trong kỳ họp HĐND tỉnh Quảng Ninh gần đây, Đại biểu La Thị Thủy, tổ đại biểu HĐND tỉnh số 8 đã chất vấn Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Quảng Ninh. Nội dung: hiện nay, sau sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp, các địa phương đang quan tâm việc khai thác tối đa lợi thế văn hóa vùng miền trong phát triển du lịch. Tuy nhiên, qua nắm bắt, việc phát triển này mới dừng lại ở từng địa phương tổ chức quy mô nhỏ, chưa có sự liên kết chặt chẽ, chưa được gắn kết có sự định hướng thành vùng, chuỗi phát triển du lịch, chưa có các sản phẩm du lịch mang tính lâu dài, đặc trưng gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, nhất là vùng đồng bào dân tộc, miền núi, biên giới, tạo sự thu hút đối với du khách trong và ngoài tỉnh, khách quốc tế.

Đại biểu HĐND tỉnh Quảng Ninh La Thị Thủy, truyền đạt ý kiến cử tri các xã: Tiên Yên, Hải Lạng, Điền Xá, Đông Ngũ, Bình Liêu, Hoành Mô, Lục Hồn, Ba Chẽ, Kỳ Thượng, Lương Minh…thuộc khu vực miền núi Đông Bắc (Quảng Ninh), đề nghị Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch cho biết trước những hạn chế, bất cập trên, giải pháp và định hướng của ngành trong năm 2026 để phát triển du lịch gắn với bảo tồn phát huy các giá trị di sản văn hóa dân tộc và phát triển phát triển một số sản phẩm văn hóa chủ lực có trọng tâm của khu vực miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Quảng Ninh Nguyễn Việt Dũng trả lời: Đây cũng chính là nội dung mà ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã và đang dành nhiều sự quan tâm, trăn trở trong quá trình tham mưu, tổ chức thực hiện. Qua câu hỏi của đại biểu, chúng tôi càng phấn khởi khi nhận thấy vấn đề này đang nhận được sự quan tâm, đồng thuận và kỳ vọng lớn từ cử tri và các địa phương trong tỉnh.

Về thực tiễn triển khai thời gian qua, tỉnh đã ban hành và tổ chức thực hiện Đề án phát triển du lịch cộng đồng bền vững giai đoạn 2020 - 2025 ban hành kèm theo Quyết định số 4839/QĐ-UBND ngày 29/12/2020, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tập trung đào tạo nguồn nhân lực tại cơ sở, hỗ trợ cộng đồng tham gia làm du lịch, từng bước hình thành các mô hình du lịch cộng đồng. Cụ thể như: Sở đã tổ chức 18 lớp đào tạo bồi dưỡng cho khoảng 2.400 cán bộ, công chức quản lý nhà nước về du lịch ở địa phương, cán bộ văn hóa xã, phường, thị trấn; Trưởng/phó thôn, bản, khu phố; Chủ các cơ sở lưu trú du lịch; ban quản lý khu, điểm du lịch; các hộ kinh doanh, cộng đồng dân cư đang tham gia vào hoạt động du lịch tại các huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh.

Sở cũng đồng thời phối hợp với các tổ chức quốc tế như JICA xây dựng mô hình thí điểm, tiêu biểu như tại đảo Quan Lạn, và hiện đang tiếp tục triển khai tại một xã Bình Liêu, Hoành Mô, Lục Hồn... Một số không gian văn hóa, làng văn hóa dân tộc đã được đầu tư, từng bước tạo nền tảng cho phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống.

 

Từ nguồn vốn văn hóa phong phú của người vùng biển, vùng cao, vùng nông thôn Quảng Ninh, du lịch Quảng Ninh đã hình thành sản phẩm du lịch đặc thù từ văn hóa, di tích, di sản của Quảng Ninh như “Một ngày làm ngư dân trên biển”, “Khám phá Quan Lạn”, “Cốc cốc đảo Hà Nam”, “Hành trình theo dấu chân đức Phật tại Yên Tử”... rất được du khách yêu thích.

Tuy nhiên, ngành cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế: việc khai thác giá trị văn hóa trong phát triển du lịch còn manh mún, thiếu liên kết vùng; sản phẩm du lịch văn hóa chưa thật sự đặc trưng, chưa bền vững; công tác bảo tồn và phát triển du lịch chưa gắn kết chặt chẽ; vai trò chủ thể của cộng đồng còn chưa được phát huy đầy đủ. Một số địa phương do chưa hoàn thiện quy hoạch nên việc đầu tư còn chậm, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các mô hình du lịch văn hóa.

Theo tính toán của Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Quảng Ninh, số di tích lịch sử văn hóa, di sản văn hóa phi vật thể đã được đưa vào điểm, tour, tuyến du lịch cố định của tỉnh mới chiếm chưa đến 20% tổng số di tích lịch sử văn hóa, di sản văn hóa phi vật thể mà tỉnh có. Điều này cho thấy dư địa của di tích, di sản dành cho phát triển du lịch còn rất lớn. Đáng nói một số di tích, di sản có tính chất, giá trị to lớn, hiện còn giữ được những hiện vật, lễ hội, nghi thức tín ngưỡng gốc… song chưa được phát huy một cách đúng mức, chưa biến nó trở thành tài nguyên du lịch.

Về định hướng và giải pháp trong năm 2026 và thời gian tới, ngành xác định phát triển du lịch gắn với bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa là định hướng xuyên suốt, với trọng tâm là: Thứ nhất, phát triển theo vùng, theo chuỗi, tránh làm riêng lẻ từng địa phương; tập trung hình thành một số mô hình du lịch cộng đồng tiêu biểu tại các làng văn hóa dân tộc ở Bình Liêu, Hoành Mô, Lục Hồn, Hải Sơn, Vân Đồn và một số địa bàn có điều kiện, để tạo điểm nhấn và sức lan tỏa.

Thứ hai, đẩy nhanh công tác quy hoạch, làm cơ sở thu hút nguồn lực đầu tư, nhất là xã hội hóa, để đầu tư bài bản các không gian văn hóa, làng văn hóa gắn với du lịch. Thứ ba, xây dựng một số sản phẩm văn hóa-du lịch chủ lực, gắn với văn hóa dân tộc thiểu số, văn hóa biên giới, biển đảo, di sản văn hóa phi vật thể; đồng thời gắn bảo tồn di sản với sinh kế bền vững của người dân địa phương. Thứ tư, tăng cường đào tạo, truyền thông và xúc tiến quảng bá, kể câu chuyện văn hóa vùng miền bằng các hình thức hiện đại, kết nối chặt chẽ với doanh nghiệp lữ hành trong và ngoài nước để nâng cao hiệu quả thu hút khách.

Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, giám sát và đồng hành của các đại biểu HĐND tỉnh đến 3 trụ cột: tài nguyên thiên nhiên, di tích lịch sử cách mạng, văn hóa con người để phát triển du lịch. Phát triển du lịch gắn với bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa của Quảng Ninh thực sự đi vào chiều sâu, bền vững và mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân”.

Vũ Phong Cầm, thực hiện.