Blockchain – công nghệ chiến lược của Việt Nam trong kỷ nguyên số
Hội thảo “Định hình hệ sinh thái blockchain Việt Nam từ hạ tầng số an toàn” vừa diễn ra tại Hà Nội ngày 9/12 là diễn đàn quy tụ nhiều chuyên gia để bàn về chiến lược hạ tầng, chủ quyền dữ liệu và khả năng ứng dụng blockchain vào dịch vụ công – kinh doanh trong giai đoạn mới.
Tại hội thảo, ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) khẳng định blockchain đã được xác định là một trong những công nghệ chiến lược quốc gia, đóng vai trò trực tiếp trong việc thực hiện các mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị.
Theo ông Trung, phát triển hạ tầng blockchain không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà là nhiệm vụ mang tính chiến lược: bảo đảm chủ quyền quốc gia với các dữ liệu nhạy cảm; tăng hiệu năng và khả năng mở rộng thông qua hạ tầng đám mây (cloud) tiên tiến; đồng thời thiết lập một hệ thống truy vết minh bạch để phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố (AML/CFT). Đây là những yêu cầu bắt buộc đối với một hệ thống blockchain vận hành an toàn.
Chủ tịch VBA nhấn mạnh, những mục tiêu này cũng chính là tinh thần của Mạng Dịch vụ Đa chuỗi Blockchain Việt Nam (VBSN) – nền tảng đang được phát triển như cơ sở hạ tầng quốc gia phục vụ hệ sinh thái blockchain bền vững.
Hạ tầng đám mây – nền móng cho blockchain hiện đại
Trong bối cảnh dữ liệu lớn, AI và blockchain bùng nổ, nhu cầu sử dụng hạ tầng cloud đang tăng mạnh. Ông Nguyễn Đình Hùng, Giám đốc Điều hành True IDC Việt Nam, cho biết quy mô thị trường đám mây công cộng tại châu Á dự kiến vượt 200 tỷ USD vào năm 2025, tăng trưởng 19,32%/năm giai đoạn 2025–2029. Tại Việt Nam, mức tăng trưởng đạt trung bình 25,24%/năm.
Khoảng 70–80% node của các blockchain lớn hiện vận hành trên nền tảng cloud. Riêng khu vực châu Á – Thái Bình Dương, dữ liệu on-chain đến tháng 6/2025 đã tăng 69% so với cùng kỳ, biến cloud trở thành lựa chọn mặc định cho mô hình blockchain hiện đại – nơi tốc độ, ổn định và bảo mật là yếu tố tiên quyết.
True IDC cũng cam kết hỗ trợ doanh nghiệp kiểm thử hiệu năng, tối ưu chi phí, nâng cao bảo mật với bộ dịch vụ gồm hơn 300 tính năng tuân thủ và an ninh. Đặc biệt, công nghệ Nitro và Nitro Enclaves cho phép cô lập hoàn toàn quy trình xử lý dữ liệu, ngăn chặn truy cập trái phép và tạo bằng chứng bảo mật mật mã không thể giả mạo. Những năng lực này trở thành “tấm chắn” quan trọng cho các node, ví, hợp đồng thông minh và tài sản nhạy cảm của doanh nghiệp blockchain.
VBSN – lời giải cho bài toán hạ tầng blockchain quốc gia
Để giải quyết thách thức về hạ tầng, Mạng Dịch vụ Đa chuỗi Blockchain Việt Nam (VBSN) được thiết kế theo kiến trúc 5 tầng và cấu trúc đa chuỗi, hướng đến đảm bảo tính mở rộng, an toàn và liên thông trên quy mô quốc gia.
Ông Trần Trung Hiếu, Quản lý cao cấp hạ tầng 1Matrix, cho biết VBSN đảm nhiệm ba vai trò trọng yếu: 1.Bảo đảm khả năng tương tác giữa các ứng dụng từ định danh số, tài chính số đến dữ liệu chuyên ngành thông qua lớp liên thông chuẩn hóa; 2.Đáp ứng tốc độ xử lý lớn, với mục tiêu hướng đến hàng triệu giao dịch mỗi giây trong tương lai; 3.Tuân thủ các chuẩn bảo mật hàng đầu, phù hợp Luật Bảo vệ dữ liệu 2024, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 và các tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 27001, 27701.
Điểm đặc biệt của VBSN là khả năng triển khai nhiều blockchain Layer 1 độc lập, cho phép tùy chỉnh thuật toán đồng thuận và tốc độ xử lý theo nhu cầu của từng nhóm ứng dụng. Cấu trúc đa chuỗi này giúp giảm tải, hạn chế nghẽn mạng và duy trì sự ổn định khi lưu lượng giao dịch tăng cao – yếu tố then chốt giúp hệ sinh thái blockchain tiến tới quy mô sử dụng đại chúng.
Truy vết on-chain – chìa khóa xây dựng môi trường số an toàn
Một trong những điểm nhấn của hội thảo là nội dung về truy vết on-chain, được ông Maksym Dragunov, Giám đốc Chính sách và Tư vấn Crystal Intelligence, trình bày. Hệ thống phân tích của Crystal đang theo dõi hơn 105.000 địa chỉ ví được định danh, ghi nhận 11 triệu giao dịch rủi ro và giám sát 3.800 loại tài sản số. Ông Dragunov cảnh báo về sự tinh vi của các hình thức gian lận như address poisoning – việc tạo ví giả có ký tự đầu hoặc cuối giống địa chỉ thật để đánh lừa người dùng, hay lạm dụng các cầu nối chuyển tài sản để xóa dấu vết.
Theo ông Maksym Dragunov, doanh nghiệp và người dùng cần lập danh sách địa chỉ ví an toàn, kiểm tra kỹ từng ký tự trước khi giao dịch, đồng thời sử dụng các công cụ cảnh báo rủi ro tự động. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy hệ thống truy vết on-chain toàn diện nhằm hỗ trợ giám sát, phát hiện, ngăn chặn các hành vi rửa tiền, tài trợ khủng bố và lạm dụng tài sản số.
Cân bằng chủ quyền dữ liệu và tối ưu hiệu năng
Tại phiên thảo luận “Tái định hình hệ sinh thái blockchain Việt Nam từ hạ tầng số an toàn”, các chuyên gia tập trung phân tích cách dung hòa giữa yêu cầu bảo đảm chủ quyền dữ liệu với nhu cầu tối ưu hiệu năng hạ tầng. Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh triển khai hạ tầng cloud quy mô lớn, bài toán này trở nên cấp thiết để đảm bảo blockchain vừa nhanh, mở rộng tốt, vừa tuân thủ quy định pháp lý.
Nhóm diễn giả cũng nhấn mạnh vai trò của các chứng nhận quốc tế trong việc thiết lập môi trường vận hành node an toàn, đáng tin cậy – yếu tố tạo niềm tin cho doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ quan quản lý.
Từ góc độ quốc tế, ông Navin Gupta, CEO Crystal Intelligence, chia sẻ ba yếu tố để thúc đẩy thị trường blockchain Việt Nam: thu hút dự án và công nghệ từ nước ngoài; nuôi dưỡng tinh thần khởi nghiệp, áp dụng bài học toàn cầu; tăng cường hợp tác công – tư để mở rộng nguồn lực và tạo sức bật cho kinh tế số.
Triển vọng ứng dụng blockchain trong dịch vụ công được đánh giá rộng mở, đặc biệt ở các lĩnh vực cần xác thực nguồn gốc dữ liệu, quản lý hồ sơ minh bạch, giám sát giao dịch theo thời gian thực. Những giải pháp này không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn góp phần tạo niềm tin, thu hút đầu tư và hỗ trợ phát triển kinh tế số.
Với định hướng rõ ràng về hạ tầng, chuẩn an toàn và chiến lược triển khai dài hạn, Việt Nam đang tiến những bước vững chắc trong việc định hình hệ sinh thái blockchain hiện đại, đồng bộ và mang bản sắc riêng – một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế số quốc gia.
