Theo dự thảo đề án, sản phẩm dự kiến được khai thác từ tháng 9/2026, hướng đến mô hình tàu du lịch chuyên đề thay vì chỉ đơn thuần là phương tiện vận chuyển. Nếu được triển khai đúng định hướng, tuyến tàu du lịch Phong Nha – Huế sẽ không chỉ rút ngắn khoảng cách giữa hai địa phương mà còn mở ra một sản phẩm du lịch trải nghiệm đặc sắc, góp phần hình thành "hành lang di sản" xuyên suốt miền Trung. Đây được kỳ vọng sẽ là cú hích mới để gia tăng thời gian lưu trú, thúc đẩy liên kết vùng và nâng cao giá trị của ngành du lịch
Ngày 9/7, Uỷ ban Nhân dân tỉnh Quảng Trị họp thống nhất phương án khai thác tuyến tàu Phong Nha – Huế với Tổng công ty đường sắt Việt Nam, tạo nên một hành trình kết nối các giá trị lịch sử, văn hóa và thiên nhiên đặc sắc của dải đất Bắc Trung Bộ. Ảnh: Hoài Nam
Không chỉ là chuyến tàu, mà là hành trình trải nghiệm
Xu hướng du lịch hiện đại đang dịch chuyển mạnh từ "điểm đến" sang "trải nghiệm". Thay vì đưa du khách đến nơi nhanh nhất, các sản phẩm du lịch mới hướng tới việc biến chính hành trình di chuyển trở thành một phần đáng nhớ của chuyến đi. Đây cũng là định hướng được đặt ra trong đề án phát triển tuyến tàu du lịch mới.
(Ảnh minh họa).
Theo phương án đề xuất, đoàn tàu gồm 7 toa được thiết kế theo hướng trải nghiệm, tích hợp không gian giới thiệu văn hóa vùng miền, khu trưng bày sản phẩm OCOP, khu ẩm thực và không gian biểu diễn nghệ thuật truyền thống.
Hành trình chuyến tàu dài khoảng 190 km, kết nối các ga Huế, Đông Hà, Mỹ Trạch, Đồng Hới và Thọ Lộc, với thời gian di chuyển khoảng 4 giờ 30 phút. Giá vé dự kiến từ 360.000 đồng/người.
Tàu được định vị là "không gian văn hóa di động", nơi du khách có thể thưởng thức ẩm thực Bình - Trị - Thiên, nghe thuyết minh tự động, trải nghiệm các chương trình nghệ thuật truyền thống, kết hợp với các gói dịch vụ lưu trú và tham quan tại điểm đến. Nếu được đầu tư đồng bộ, chuyến tàu sẽ trở thành một "tour mở đầu" cho hành trình khám phá miền Trung thay vì chỉ là quãng thời gian chờ đợi để đến nơi.
Quảng Trị sở hữu "kho báu" nhưng còn thiếu sản phẩm kết nối
Nhiều năm qua, Quảng Trị được biết đến là vùng đất hội tụ những giá trị lịch sử đặc biệt của Việt Nam với Thành Cổ Quảng Trị, đôi bờ Hiền Lương - sông Bến Hải, địa đạo Vịnh Mốc, Nghĩa trang Liệt sĩ Trường Sơn, đường Hồ Chí Minh huyền thoại cùng hệ thống các di tích cách mạng nổi tiếng.
Du khách tham quan địa đạo Vịnh Mốc. Ảnh: Hoàng Đình Nam/AFP
Không chỉ có "du lịch ký ức", Quảng Trị còn sở hữu bờ biển Cửa Tùng, Cửa Việt, đảo Cồn Cỏ, hệ thống du lịch tâm linh La Vang, cùng nhiều làng nghề, văn hóa bản địa và ẩm thực đặc sắc.
Điều mà Quảng Trị còn thiếu không phải là tài nguyên, mà là một sản phẩm đủ sức kết nối các điểm đến thành một hành trình liền mạch, có chiều sâu và mang lại trải nghiệm khác biệt. Trong bối cảnh đó, tuyến tàu du lịch được kỳ vọng sẽ đóng vai trò như "xương sống" kết nối các điểm đến, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp lữ hành xây dựng các chương trình tour liên tỉnh hấp dẫn.
Kết nối Huế – Quảng Trị: Hai mảnh ghép tạo nên hành lang di sản
Huế và Quảng Trị có nhiều nét tương đồng về lịch sử, văn hóa nhưng lại mang những màu sắc rất khác nhau. Nếu Huế là trung tâm di sản cung đình, nhã nhạc, kiến trúc và nghệ thuật, thì Quảng Trị lại là biểu tượng của lịch sử, hòa bình, ký ức chiến tranh và tinh thần bất khuất.
Khi hai địa phương được kết nối bằng một sản phẩm đường sắt du lịch chuyên biệt, du khách có thể trải nghiệm trọn vẹn hành trình từ Cố đô Huế đến vùng đất thiêng Quảng Trị, trước khi tiếp tục mở rộng tới Quảng Bình và Phong Nha – Kẻ Bàng. Đây cũng là định hướng xây dựng "trục di sản Huế – Quảng Trị – Quảng Bình" được nêu trong đề án.
Hang động mới Hang Chả Nghéo và tiềm năng phát triển du lịch khu vực Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Ảnh: Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị cung cấp.
Không gian trên tàu được định hướng mang bản sắc vùng đất Bình – Trị – Thiên với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực và trưng bày sản phẩm địa phương, qua đó gia tăng giá trị trải nghiệm cho du khách.
Tạo cú hích cho kinh tế du lịch địa phương
Lợi ích của tuyến tàu không chỉ dừng ở việc gia tăng lượng khách. Khi hành trình được khai thác hiệu quả, toàn bộ hệ sinh thái du lịch dọc tuyến sẽ được hưởng lợi: từ khách sạn, nhà hàng, điểm tham quan, đơn vị vận chuyển, doanh nghiệp lữ hành đến các cơ sở OCOP, làng nghề và cộng đồng dân cư.
Động Phong Nha với hệ thống sông ngầm, du khách đi thuyền khám phá các cấu tạo đá độc đáo của hang động - Ảnh: Trung tâm du lịch PN-KB
Đề án cũng đề xuất phát triển các mô hình combo vé tàu – khách sạn – tour – ẩm thực, chỉnh trang các ga trọng điểm thành không gian văn hóa, đồng thời kết nối bán vé với các nền tảng du lịch thông minh nhằm nâng cao trải nghiệm của du khách.
Theo kịch bản dự báo, tuyến tàu có thể phục vụ khoảng 90.000–110.000 lượt khách mỗi năm trong giai đoạn đầu và có khả năng tăng lên 135.000–150.000 lượt khách vào năm 2030 nếu hệ sinh thái dịch vụ được hoàn thiện.
Cần nhiều hơn một đoàn tàu đẹp
Các chuyên gia cho rằng, thành công của sản phẩm sẽ không phụ thuộc hoàn toàn vào đoàn tàu hay chất lượng toa xe. Điều quan trọng hơn là xây dựng được chuỗi trải nghiệm liên hoàn từ nhà ga đến điểm đến. Muốn vậy, cần đầu tư đồng bộ hệ thống xe trung chuyển, biển chỉ dẫn, bãi đỗ xe, các điểm check-in, sản phẩm văn hóa, dịch vụ lưu trú và các chương trình biểu diễn mang bản sắc địa phương.
Một góc nhìn Thành Cổ Quảng Trị
Bên cạnh đó, sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành đường sắt, chính quyền địa phương và doanh nghiệp du lịch sẽ quyết định khả năng vận hành hiệu quả của sản phẩm trong dài hạn. Đề án cũng xác định rõ cơ chế phối hợp giữa các bên nhằm phát triển dịch vụ, quảng bá điểm đến và xã hội hóa nguồn lực.
Hướng tới một thương hiệu du lịch đường sắt của miền Trung
Trên thế giới, nhiều tuyến tàu đã trở thành biểu tượng du lịch quốc gia như Glacier Express (Thụy Sĩ), Rocky Mountaineer (Canada) hay Seven Stars (Nhật Bản). Điểm chung của các sản phẩm này là bán trải nghiệm chứ không bán tốc độ. Nếu được đầu tư bài bản, tuyến tàu du lịch Quảng Trị – Huế hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm đặc trưng của miền Trung, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch Việt Nam, thúc đẩy liên kết vùng và nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến trên bản đồ du lịch quốc tế.
Để hiện thực hóa mục tiêu đưa tuyến tàu du lịch Phong Nha – Huế trở thành sản phẩm đặc sắc của khu vực, Quảng Trị đang định hướng tăng cường liên kết với các doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú, đơn vị vận chuyển và các nhà cung ứng dịch vụ nhằm xây dựng chuỗi sản phẩm đồng bộ, gia tăng giá trị cho du khách. Trên cơ sở đó, các chương trình tour trọn gói kết hợp vé tàu, lưu trú, tham quan, trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và mua sắm đặc sản địa phương sẽ được hình thành, tạo nên hệ sinh thái dịch vụ xuyên suốt từ khi du khách lên tàu đến khi kết thúc hành trình.
Đó sẽ không chỉ là một tuyến đường sắt mới, mà còn là hành trình kể câu chuyện về di sản, hòa bình, văn hóa và con người miền Trung bằng chính nhịp lăn của những chuyến tàu.
