Xã Đầm Hà được thành lập trên cơ sở hợp nhất thị trấn Đầm Hà và 4 xã Đầm Hà, Tân Bình, Đại Bình, Tân Lập, mở ra một không gian phát triển mới, nơi những lợi thế vốn phân tán có điều kiện được nhìn nhận trong một chỉnh thể. Ở đó có biển, đảo, núi, vùng nông thôn, di tích lịch sử - khảo cổ cùng những vùng sản xuất nông nghiệp, thủy sản. Đầm Hà cũng nằm trên hành lang kết nối với đặc khu Vân Đồn, Khu công nghiệp Hải Hà và cửa khẩu quốc tế Móng Cái, tạo điều kiện để địa phương tham gia sâu hơn vào không gian kinh tế - du lịch phía Đông Quảng Ninh.
“Khoảng trắng” có thể trở thành lợi thế
Đầm Hà quy hoạch sử dụng không gian biển gần 5.700ha, vùng rừng ngập mặn bãi triều sơ khai cảnh quang môi trường.
Đầm Hà không cần trở thành một Vân Đồn thứ hai hay một Móng Cái thu nhỏ. Điều địa phương cần là xây dựng thương hiệu của chính mình: một điểm đến sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm dựa trên những giá trị tự nhiên còn được gìn giữ. Trong bối cảnh nhiều điểm đến phát triển nhanh đang chịu áp lực quá tải, sự nguyên sơ trở thành một dạng tài sản. Du khách ngày càng tìm kiếm những nơi có thể giúp họ rời xa nhịp sống đô thị, tìm về thiên nhiên, trải nghiệm đời sống bản địa và có những hành trình thực sự khác biệt. Đầm Hà đang có những điều kiện để đáp ứng nhu cầu ấy.
Nếu phải chọn một điểm khởi đầu cho thương hiệu du lịch Đầm Hà, đảo Đá Dựng có thể là một ứng viên sáng giá. Dự án khu du lịch sinh thái đảo Đá Dựng mở ra kỳ vọng hình thành một sản phẩm biển đảo mới, không chỉ dựa vào lưu trú mà còn tạo ra trải nghiệm từ cảnh quan tự nhiên: đi thuyền khám phá vùng biển, chèo kayak, câu cá, tìm hiểu hệ sinh thái ven đảo, thưởng thức hải sản và nghe những câu chuyện về đời sống cư dân biển. Nếu được tổ chức bài bản, Đá Dựng có thể phát triển các chương trình “một ngày làm ngư dân”, để du khách cùng người dân kéo lưới, thu hoạch hải sản, chế biến bữa ăn từ chính sản vật vừa đánh bắt; với học sinh, sinh viên có thể tổ chức các chương trình giáo dục trải nghiệm về biển đảo và bảo vệ môi trường.
Từ biển đảo đến chiều sâu văn hóa
Nếu Đá Dựng tạo dấu ấn bằng sinh thái biển đảo thì Núi Cuống có thể mở ra phân khúc nghỉ dưỡng cao cấp kết hợp thể thao và trải nghiệm thiên nhiên. Định hướng phát triển khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp và sân golf đảo Núi Cuống, nếu được triển khai theo nguyên tắc bền vững, có thể bổ sung sản phẩm giúp kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách. Một kỳ nghỉ tại Núi Cuống trong tương lai có thể kết hợp nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, thể thao ngoài trời, khám phá thiên nhiên và ẩm thực địa phương. Đảo Đá Dựng có thể hướng tới du lịch sinh thái trải nghiệm, Núi Cuống đảm nhiệm phân khúc nghỉ dưỡng cao cấp; hai sản phẩm bổ trợ cho nhau, tạo nên hệ thống du lịch biển đảo đa tầng cho Đầm Hà.
Một điểm đến chỉ có cảnh quan sẽ khó tạo ra sức sống lâu dài nếu thiếu câu chuyện. Với Đầm Hà, câu chuyện ấy có thể bắt đầu từ Núi Hứa. Điểm du lịch Di tích khảo cổ - lịch sử - danh thắng Núi Hứa có khả năng tạo chiều sâu văn hóa cho hành trình khám phá vùng đất, mở ra hướng phát triển du lịch lịch sử, khảo cổ và giáo dục di sản, kết nối với không gian làng quê, đời sống cộng đồng và những giá trị văn hóa bản địa.
Đầm Hà kết hợp với lễ hội truyền thống, văn hóa cộng đồng và ẩm thực địa phương, Núi Hứa không chỉ là điểm tham quan mà trở thành trung tâm của các chương trình trải nghiệm văn hóa cuối tuần. Một hành trình khám phá Đầm Hà có thể bắt đầu từ Núi Hứa, tiếp tục về các vùng nông thôn để tìm hiểu đời sống người dân, trải nghiệm sản xuất, thưởng thức sản vật rồi nối ra biển đảo. Mỗi tài nguyên không đứng riêng lẻ mà trở thành một mắt xích trong câu chuyện chung về vùng đất du lịch Đầm Hà.
Để “miền xanh” trở thành thương hiệu
Một trong những dư địa đáng chú ý của Đầm Hà là quy hoạch sử dụng không gian biển gần 5.700ha. Đây không chỉ là nguồn lực cho kinh tế biển mà còn có thể mở ra những sản phẩm du lịch trải nghiệm gắn với sinh kế cộng đồng. Du khách có thể tham quan vùng nuôi trồng thủy sản, tìm hiểu quy trình sản xuất, trải nghiệm thu hoạch, thưởng thức hải sản tại chỗ và nghe câu chuyện về những người dân sống bằng biển.
Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao cấp tỉnh về thủy sản cũng có thể trở thành điểm đến của du lịch giáo dục. Những mô hình nuôi trồng ứng dụng công nghệ, kiểm soát môi trường, truy xuất nguồn gốc có thể được tổ chức thành chương trình tham quan dành cho học sinh, sinh viên, gia đình và khách quốc tế. Mô hình “từ trang trại đến bàn ăn” (Farm to Table) hoàn toàn có thể phát triển từ vùng nuôi thủy sản Đầm Hà. Du khách không chỉ thưởng thức món ăn mà còn nhìn thấy hành trình của sản vật từ vùng nuôi đến bàn ăn. Khi đó, sản phẩm du lịch đồng thời trở thành câu chuyện về kinh tế xanh và giúp người dân thực sự trở thành chủ thể của du lịch.
Cơ hội lớn của Đầm Hà còn nằm ở vị trí địa lý. Địa phương không phát triển trong thế cô lập mà nằm giữa một không gian du lịch đang chuyển động mạnh. Có thể hình thành tuyến trải nghiệm “Một hành trình - bốn sắc màu Đông Bắc”: nghỉ dưỡng biển đảo tại Vân Đồn; khám phá sinh thái, văn hóa và trải nghiệm cộng đồng ở Đầm Hà; tìm hiểu khu kinh tế Hải Hà; khám phá văn hóa và giao lưu quốc tế tại Móng Cái. Với hành trình khám phá du khách có thể bắt đầu từ Vân Đồn, đến Đầm Hà trải nghiệm Đá Dựng, khám phá Núi Hứa... tạo nên một “vòng cung du lịch” mới phía Đông Quảng Ninh.
Định hướng phát triển của Đầm Hà giai đoạn 2025-2030 đặt trọng tâm vào khai thác tiềm năng biển, đảo, du lịch, dịch vụ; thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tăng trưởng xanh. Đây là nền tảng để du lịch trở thành một động lực trong không gian phát triển mới. Nhưng để biến tiềm năng thành sức mạnh, Đầm Hà cần một tư duy khác về du lịch: không chỉ xây dựng công trình mà phải xây dựng sản phẩm; không chỉ thu hút đầu tư mà phải lựa chọn những dự án phù hợp với cảnh quan; không chỉ đón khách mà phải tạo lý do để khách quay trở lại.
Trong phát triển du lịch, điều khó nhất không phải là xây thêm một khu nghỉ dưỡng, mà là tạo được lý do để du khách muốn trở lại. Với Đầm Hà, lý do ấy không nên nằm ở những công trình cao tầng, mà ở cảm giác được sống giữa một vùng biển còn trong, một làng quê còn bình yên và những trải nghiệm không dễ tìm thấy ở các điểm đến đã phát triển quá nhanh.
Du lịch Quảng Ninh nhiều năm qua được nhận diện bởi Hạ Long, Yên Tử, Vân Đồn hay Móng Cái. Nhưng sức hấp dẫn của một điểm đến không chỉ đến từ những “ngôi sao” đã thành danh, mà còn ở khả năng xuất hiện những cực tăng trưởng mới. Đầm Hà đang đứng trước cơ hội với màu xanh của biển đảo, chiều sâu lịch sử, trầm tích văn hóa… “mảnh ghép còn thiếu” trên bản đồ du lịch phía Đông Quảng Ninh. Đầm Hà không phải là nơi du khách đến để tìm những điều đã quen, mà tìm đến để khám phá một dư địa Du lịch khác - xanh hơn, chậm hơn và nguyên bản hơn.
Vũ Phong Cầm
