Bộ phim được sinh ra từ những chuyên án có thật
PV: Thưa Đại tá, “Lửa trắng” được giới thiệu là bộ phim phản ánh khá chân thực cuộc chiến chống tội phạm ma túy. Với tư cách là người trực tiếp chỉ đạo nhiều chuyên án lớn, ông đánh giá thế nào về tác phẩm này?
Đại tá Nguyễn Đức Tuấn: Điều khiến chúng tôi trân trọng nhất là bộ phim đã phản ánh được tinh thần của cuộc chiến chống ma túy – một cuộc chiến rất khốc liệt, rất gian nan nhưng luôn mang đến niềm tin rằng cái thiện sẽ chiến thắng cái ác. Ngay từ những ngày đầu xây dựng kịch bản, Cục C04 đã tham gia với vai trò cố vấn chuyên môn. Đạo diễn, biên kịch, các diễn viên nhiều lần đến làm việc với cán bộ, chiến sĩ của Cục để tìm hiểu thực tế. Trong quá trình quay, chúng tôi cũng cử cán bộ đi cùng đoàn phim tại nhiều địa điểm.
Tôi cho rằng “Lửa trắng” đã dung hòa được hai yếu tố: tính nghệ thuật và tính chân thực. Qua bộ phim, khán giả có thể hình dung được sự tinh vi, liều lĩnh và nguy hiểm của tội phạm ma túy, đồng thời cảm nhận phần nào những khó khăn, gian khổ, sự kiên trì và những cuộc đấu trí đầy căng thẳng của lực lượng đấu tranh phòng, chống ma túy. Tuy nhiên, phải khẳng định rằng hiện thực ngoài đời còn khốc liệt hơn rất nhiều. Phim ảnh, dù được xây dựng công phu và chân thực đến đâu, cũng chỉ có thể phản ánh một phần nhỏ của cuộc chiến cam go mà các cán bộ, chiến sĩ đang đối mặt mỗi ngày.
- Điều gì trong thực tế mà theo Đại tá, “Lửa trắng” hay bất kỳ bộ phim nào cũng khó có thể chuyển tải hết?
Đó là sự thầm lặng. Khán giả thường thấy trên phim những cuộc truy bắt nghẹt thở, những màn đấu súng hay các chuyên án kéo dài nhiều tháng. Nhưng thực tế, phía sau một chuyên án thành công là công sức của hàng trăm con người thuộc nhiều lực lượng khác nhau.
Có những cán bộ trinh sát ngoại tuyến, nội tuyến, trinh sát kỹ thuật, lực lượng hồ sơ, cảnh sát khu vực, cảnh sát giao thông, công an cơ sở... cùng tham gia. Nhiều người không xuất hiện trong biên bản phá án, không được nhắc tên trên báo chí, nhưng họ là những mắt xích không thể thiếu.
Có những chuyên án kéo dài hàng năm trời, trinh sát phải sống xa gia đình, thay đổi nhân thân, thay đổi nơi ở, thậm chí chấp nhận sống giữa những đối tượng cực kỳ nguy hiểm để thu thập thông tin. Những điều đó rất khó đưa hết lên màn ảnh.
- Trong phim có nhiều cảnh đối đầu căng thẳng với các đường dây ma túy xuyên quốc gia. Thực tế hiện nay mức độ nguy hiểm của tội phạm ma túy ra sao?
Có thể nói đây là một trong những loại tội phạm nguy hiểm nhất hiện nay. Ma túy không chỉ hủy hoại sức khỏe con người mà còn là nguồn gốc của nhiều loại tội phạm khác như giết người, cướp tài sản, buôn bán vũ khí, rửa tiền...
Các đường dây ma túy xuyên quốc gia hiện nay hoạt động cực kỳ tinh vi. Chúng lợi dụng công nghệ cao, mạng xã hội, tiền điện tử và nhiều phương thức vận chuyển mới để đối phó với lực lượng chức năng.
Đặc biệt, ở một số khu vực ngoài biên giới, tội phạm mua bán ma túy còn được “khuyến mại” cả vũ khí nóng. Điều đó cho thấy mức độ nguy hiểm của cuộc chiến này.
Những hy sinh không có trong kịch bản
- Đối mặt với những đối tượng có vũ khí, thậm chí sẵn sàng chống trả, áp lực lớn nhất đối với người chiến sĩ chống ma túy là gì?
Áp lực lớn nhất không hẳn là nguy hiểm cho bản thân. Điều khiến chúng tôi trăn trở nhiều hơn là làm thế nào để bảo đảm an toàn cho đồng đội và người dân. Khi triển khai một chuyên án, chúng tôi phải tính toán rất kỹ từng phương án. Đối tượng có bao nhiêu người? Có vũ khí gì? Có khả năng chống trả đến mức nào? Nếu nổ súng thì ảnh hưởng ra sao? Mỗi quyết định đều liên quan đến tính mạng con người.
Có những cán bộ bước vào chuyên án mà không biết khi nào mới được trở về nhà. Có những người đón sinh nhật con qua điện thoại. Có người nhiều tháng không gặp gia đình. Nhưng điều đáng quý là họ luôn sẵn sàng nhận và hoàn thành nhiệm vụ được giao.
- Người ta thường nói phía sau người lính là hậu phương. Với lực lượng chống ma túy, sự hy sinh của gia đình cũng rất lớn?
Rất lớn. Nhiều người vợ không biết chồng mình đang làm nhiệm vụ ở đâu. Nhiều người mẹ đêm nào cũng thức chờ con. Có những cuộc điện thoại lúc nửa đêm, người thân chỉ biết rằng cán bộ đang làm nhiệm vụ, còn cụ thể thế nào thì không thể chia sẻ. Tôi nghĩ sự hy sinh của gia đình chiến sĩ chống ma túy là một phần rất quan trọng của cuộc chiến này. Họ chấp nhận những khoảng trống, những lo âu thường trực để người thân hoàn thành nhiệm vụ. Đó là những điều mà không bộ phim nào có thể kể hết.
- Khi xem “Lửa trắng”, điều gì khiến Đại tá xúc động nhất?
Là hình ảnh những người chiến sĩ bình dị. Khi xem phim, có những cảnh khiến tôi nhớ lại những đồng đội đã cùng mình trải qua những thời khắc rất căng thẳng. Không phải vì những màn hành động hay đấu súng, mà bởi hình ảnh những người lính lặng lẽ lên đường nhận nhiệm vụ, những cuộc điện thoại vội vàng cho gia đình, hay ánh mắt của đồng đội trước giờ phá án. Đó là những cảm xúc rất thật. (Xúc động)
- Thời gian gần đây xuất hiện tình trạng một số người nổi tiếng, nghệ sĩ liên quan đến ma túy. Điều này tác động như thế nào đến công tác phòng ngừa?
Người nổi tiếng có sức ảnh hưởng lớn đối với giới trẻ. Khi một nghệ sĩ vướng vào ma túy, tác động tiêu cực không chỉ dừng ở bản thân họ mà còn ảnh hưởng đến nhận thức của một bộ phận công chúng. Chính vì vậy, chúng tôi đang tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng, các nghệ sĩ, KOLs và người có ảnh hưởng trong xã hội để đẩy mạnh tuyên truyền phòng, chống ma túy. Chúng tôi mong muốn những người có sức ảnh hưởng sẽ trở thành những đại sứ truyền đi thông điệp sống lành mạnh, nói không với ma túy.
Lời thề không khoan nhượng với "cái chết trắng"
- Nhân Tháng hành động phòng, chống ma túy và Ngày Quốc tế phòng, chống ma túy 26/6, Đại tá muốn gửi gắm điều gì tới cộng đồng?
Tôi muốn nhấn mạnh rằng phòng, chống ma túy không phải là nhiệm vụ riêng của lực lượng công an. Đó là trách nhiệm của toàn xã hội. Gia đình cần quan tâm đến con em mình nhiều hơn. Nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống và kiến thức phòng ngừa ma túy. Các tổ chức xã hội, doanh nghiệp, cơ quan truyền thông cần chung tay lan tỏa những giá trị tích cực.
Với giới trẻ, tôi muốn nhắn gửi rằng ma túy ngày nay không còn mang hình dạng quen thuộc như trước. Chúng có thể xuất hiện dưới dạng thuốc lá điện tử, thực phẩm, đồ uống hay những chất kích thích được quảng cáo là “không gây nghiện”. Đừng bao giờ thử chỉ một lần. Bởi rất nhiều bi kịch bắt đầu từ suy nghĩ đó.
- Và điều gì giúp những người lính chống ma túy tiếp tục vững vàng trên mặt trận đầy hiểm nguy này?
Đó là lời thề của người chiến sĩ Công an nhân dân. Dù cuộc chiến này ngày càng phức tạp, dù đối tượng ngày càng tinh vi và manh động, chúng tôi vẫn luôn giữ nguyên lời thề đấu tranh không khoan nhượng với tội phạm ma túy. Chúng tôi hiểu rằng phía sau mình là Đảng, Nhà nước, là Nhân dân và gia đình. Chính niềm tin đó giúp mỗi cán bộ, chiến sĩ tiếp tục bước vào những trận tuyến mới. Và cũng chính niềm tin đó khiến chúng tôi tin rằng, dù còn nhiều khó khăn phía trước, cuộc chiến chống “cái chết trắng” nhất định sẽ giành thắng lợi.
“Lửa trắng” có thể khép lại sau mỗi tập phim, nhưng ngoài đời thực, cuộc chiến chống ma túy vẫn đang diễn ra từng giờ, từng ngày. Ở nơi tuyến đầu ấy, có những người lính âm thầm đối mặt với hiểm nguy để bảo vệ sự bình yên cho cộng đồng. Tháng hành động phòng, chống ma túy; Ngày quốc tế và Ngày toàn dân phòng chống ma túy 26/6 không chỉ là dịp nhìn lại những thành quả đã đạt được, mà còn là lời nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm chung tay đẩy lùi hiểm họa ma túy, bảo vệ tương lai của thế hệ trẻ và sự an toàn của xã hội.
Đại tá Nguyễn Đức Tuấn quê tại xã Triệu Phước, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị (nay là xã Nam Cửa Việt, Quảng Trị); tốt nghiệp khóa D19 Trường Đại học Cảnh sát nhân dân (nay là Học viện Cảnh sát nhân dân) năm 1998.
Trước khi được bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (tháng 6/2022), ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng trong lực lượng Cảnh sát nhân dân, trong đó có chức vụ Trưởng phòng thuộc Cục Tham mưu Cảnh sát, Tổng cục Cảnh sát và Trưởng phòng Tham mưu Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04).
Trong quá trình công tác, Đại tá Nguyễn Đức Tuấn đã tham mưu nhiều chủ trương, giải pháp quan trọng về phòng, chống tội phạm ma túy; đặc biệt tham gia xây dựng Phương án nghiệp vụ số 2 về phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm ma túy trên các tuyến trọng điểm Tây Bắc, Đông Bắc, Bắc miền Trung – Tây Nguyên và Tây Nam Bộ, góp phần kiềm chế, ngăn chặn hoạt động của các đường dây ma túy xuyên quốc gia, giữ vững an ninh, trật tự trên phạm vi cả nước.
Tuyết Vân thực hiện
