Theo thông báo của UBND xã Côn Lôn, thời gian tổ chức lễ hội được điều chỉnh từ ngày 10-11/10 sang ngày 3-4/10/2026. Trong hai ngày diễn ra lễ hội, Sân vận động xã Côn Lôn sẽ trở thành không gian chính của các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và trưng bày sản phẩm đặc sản địa phương.
Lễ hội giã cốm là một sinh hoạt văn hóa gắn với mùa lúa mới của người Tày ở Côn Lôn. Khi những ruộng nếp bước vào thời điểm thu hoạch, người dân chọn những hạt lúa đầu mùa để làm cốm, dâng lên tổ tiên như một cách bày tỏ lòng biết ơn đối với đất trời và cầu mong mùa màng thuận lợi, cuộc sống bình an.
Điểm đặc sắc của lễ hội nằm ở chính quy trình làm cốm thủ công được lưu giữ trong đời sống cộng đồng. Từ những bông lúa nếp cái hoa vàng, người dân trải qua các công đoạn rang, giã, sàng sảy để tạo nên những hạt cốm xanh non, dẻo thơm. Những thao tác tưởng như quen thuộc trong đời sống nông nghiệp lại trở thành một phần của không gian lễ hội, giúp du khách có dịp quan sát và cảm nhận rõ hơn cách một sản vật mùa vụ được tạo nên từ đôi tay người dân địa phương.
Cốm mới sau đó được dùng trong các món ăn truyền thống, trong đó có xôi cốm, bánh cốm, chả cốm. Việc đưa sản vật từ đồng ruộng vào các hoạt động trải nghiệm và trưng bày cũng mở thêm một cách tiếp cận với văn hóa Tày, khi ẩm thực không tách rời đời sống sản xuất và những phong tục cộng đồng.
Trong ngày 3/10, không gian lễ hội được mở ra với các hoạt động thể thao và khu vực trưng bày, quảng bá sản phẩm đặc sản địa phương. Nếu các hoạt động thể thao tạo không khí giao lưu, gắn kết cộng đồng, thì khu vực trưng bày là nơi những sản vật gắn với đời sống và sản xuất của người dân Côn Lôn được giới thiệu trực tiếp tới du khách, từ đó giúp câu chuyện về vùng đất được tiếp cận qua chính những sản phẩm do người dân làm ra.
Điểm nhấn của ngày đầu tiên là chương trình nghệ thuật “Sắc Thu Côn Lôn” diễn ra lúc 19h30. Chương trình là dịp giao lưu văn hóa, nơi các tiết mục văn nghệ dân gian góp phần tái hiện sắc màu đời sống của đồng bào Tày, đồng thời tạo không khí sinh hoạt cộng đồng trong những ngày hội.
Sang ngày 4/10, lễ khai mạc Lễ hội giã cốm diễn ra từ 7h30, đưa hoạt động mừng mùa cơm mới trở thành tâm điểm của sự kiện. Sau lễ khai mạc, không gian trưng bày sản phẩm tiếp tục mở cửa, trong khi các hoạt động thể thao được tổ chức song song tại những địa điểm khác. Qua cách tổ chức này, lễ hội không chỉ tập trung vào nghi thức giã cốm mà còn tạo nên một không gian sinh hoạt cộng đồng rộng hơn, nơi văn hóa, sản vật và đời sống địa phương cùng hiện diện.
Hai ngày lễ hội mở ra một không gian để những giá trị gắn với mùa lúa mới hiện diện trong đời sống cộng đồng theo nhiều cách, từ nghi thức giã cốm, thưởng thức món ăn truyền thống đến các hoạt động văn nghệ, thể thao và trưng bày sản vật. Qua đó, du khách có thể tiếp cận văn hóa Tày ở Côn Lôn từ những điều gần gũi với đời sống, thay vì chỉ qua những câu chuyện được kể lại.
