Bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ môi trường bền vững tại thành phố Đà Nẵng: Động lực cho phát triển du lịch bền vững

Du lịch bền vững không chỉ là câu chuyện về cảnh quan
Lợi ích của bảo tồn thiên nhiên được phản ánh qua nhiều khía cạnh, từ môi trường, đa dạng sinh học đến sinh kế và khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. Những hệ sinh thái được bảo vệ tốt đang tạo nền tảng cho các mô hình phát triển bền vững, đồng thời góp phần duy trì các giá trị tự nhiên của điểm đến. Điều này cho thấy bảo tồn thiên nhiên ngày càng trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển dài hạn của nhiều địa phương.

Tại Việt Nam, Đà Nẵng là một trong những địa phương đang cho thấy rõ mối liên hệ đó. Sở hữu hệ sinh thái rừng và biển đặc trưng cùng nhiều giá trị đa dạng sinh học quan trọng, thành phố đã và đang triển khai nhiều hoạt động bảo tồn với sự tham gia của cộng đồng, các tổ chức xã hội và đối tác quốc tế, từ đó đẩy mạnh phát triển du lịch bền vững.

Bán đảo Sơn Trà được xem là một trong những khu vực có giá trị sinh thái đặc biệt của thành phố. Không chỉ sở hữu hệ sinh thái rừng gắn liền với cảnh quan du lịch đặc trưng, nơi đây còn là môi trường sống của quần thể Voọc chà vá chân nâu - loài linh trưởng quý hiếm được mệnh danh là “nữ hoàng linh trưởng”. Chính những hệ sinh thái như Sơn Trà đang góp phần tạo nên sức hấp dẫn của điểm đến, đồng thời trở thành những “lá phổi xanh” tự nhiên giúp duy trì cân bằng sinh thái cho khu vực.

Bên cạnh việc giảm thiểu tác động tiêu cực tới môi trường, phát triển du lịch bền vững còn gắn với các hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi hệ sinh thái và tăng cường khả năng chống chịu của thiên nhiên trước các tác động từ biến đổi khí hậu. Đây cũng là xu hướng đang được nhiều điểm đến trên thế giới lựa chọn nhằm cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế và bảo tồn các nguồn lực tự nhiên cho tương lai.

Từ bảo tồn đến xây dựng hệ sinh thái phát triển bền vững

Để duy trì các hệ sinh thái quan trọng và tạo nền tảng cho phát triển bền vững, nhiều địa phương đang tìm cách mở rộng sự tham gia của cộng đồng, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. Tại Đà Nẵng, cách tiếp cận này đã được thúc đẩy thông qua dự án “Huy động nguồn tài chính cho các hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ môi trường bền vững tại thành phố Đà Nẵng” do Liên minh châu Âu tài trợ, triển khai thông qua Trung tâm Bảo tồn Đa dạng sinh học Nước Việt Xanh (GreenViet) và các đối tác.

Ông Trần Hữu Vỹ - Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Đa dạng sinh học Nước Việt Xanh (GreenViet) nhấn mạnh: ”Sự đồng hành của Liên minh châu Âu có hỗ trợ rất lớn. Thứ nhất là nguồn tài chính, vào thời điểm đó thì đây là nguồn tài chính quan trọng nhất và lớn nhất. Thứ hai là sự quan tâm, kịp thời và hỗ trợ cũng như hướng dẫn về hoạt động, kỹ thuật và các sự kiện. Bên cạnh đó Phái đoàn còn giúp kết nối với các bên liên quan, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức trong và ngoài nước.”

Thay vì tập trung vào các hoạt động bảo tồn đơn lẻ, dự án xây dựng một hệ sinh thái hợp tác, kết nối nguồn lực tài chính với các sáng kiến cộng đồng, đồng thời tăng cường sự tham gia của các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và người dân vào công tác bảo tồn thiên nhiên. Với vai trò đơn vị triển khai, GreenViet đã phối hợp cùng các đối tác thúc đẩy cách tiếp cận này thông qua việc hỗ trợ 25 sáng kiến môi trường và bảo tồn, nâng cao năng lực cho hơn 50 tổ chức xã hội, câu lạc bộ và đoàn thể, cùng 4 chiến dịch truyền thông nhằm lan tỏa nhận thức và thúc đẩy hành động vì môi trường trong cộng đồng.

Một trong những trọng tâm của dự án là bảo tồn Voọc chà vá chân nâu - biểu tượng đa dạng sinh học của Sơn Trà. Bán đảo hiện là nơi sinh sống của khoảng 1.335 cá thể thuộc 237 đàn, tạo nên quần thể Voọc chà vá chân nâu có mật độ lớn nhất thế giới. Thông qua các hoạt động nghiên cứu, giám sát và truyền thông cộng đồng, dự án góp phần bảo vệ loài linh trưởng quý hiếm này, đồng thời gìn giữ hệ sinh thái Sơn Trà - một trong những giá trị tự nhiên quan trọng làm nên sức hấp dẫn của du lịch Đà Nẵng.

Mở đường cho du lịch sinh thái trong tương lai
Theo Báo cáo Sustainable Travel Report 2026 của Booking.com, 85% du khách toàn cầu cho rằng du lịch bền vững là yếu tố quan trọng khi lên kế hoạch cho các chuyến đi, cho thấy xu hướng du lịch gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ngày càng trở thành lựa chọn phổ biến. Trong bối cảnh du khách ngày càng quan tâm tới các trải nghiệm có trách nhiệm với môi trường, phát triển du lịch không chỉ dừng lại ở việc thu hút khách mà còn gắn với khả năng gìn giữ các giá trị tự nhiên của điểm đến. Tại Đà Nẵng, xu hướng này đang dần được thể hiện thông qua các mô hình du lịch gắn với thiên nhiên và cộng đồng như hoạt động quan sát động vật hoang dã tại Sơn Trà, các chương trình trải nghiệm học tập về bảo tồn, hay những điểm du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng tại khu vực miền núi và vùng đệm sinh thái.

Đối với Đà Nẵng, những hệ sinh thái như bán đảo Sơn Trà không chỉ là tài sản thiên nhiên quý giá mà còn là nền tảng tạo nên sức hấp dẫn riêng của điểm đến. Vì vậy, các hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học, huy động nguồn lực xã hội và nâng cao nhận thức cộng đồng, ngoài phục vụ mục tiêu môi trường còn góp phần xây dựng nền tảng cho du lịch bền vững trong dài hạn. Đây cũng là hướng đi mà nhiều địa phương đang theo đuổi nhằm hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo tồn thiên nhiên và các mục tiêu phát triển bền vững trong tương lai.