Ngày 10/11/2026, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026 với chủ đề “Năng lượng tự chủ - Mạch máu của tăng trưởng hai con số”, đồng thời công bố Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026. Diễn đàn có sự tham gia của đại diện các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn năng lượng, chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp.
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026-2030. Đây là mục tiêu đòi hỏi hệ thống năng lượng phải được chuẩn bị đồng bộ, đủ năng lực đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời nâng cao khả năng ứng phó trước những biến động từ bên ngoài.
Áp lực nguồn cung và yêu cầu nâng cao năng lực tự chủ
Phát biểu tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn nhấn mạnh năng lượng phải đi trước một bước để phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Tự chủ năng lượng chính là nền tảng của tự chủ kinh tế, trong đó yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm đủ nguồn cung mà còn phải hướng tới hệ thống an toàn, ổn định, bền vững và có khả năng thích ứng cao.
Theo Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026, hệ thống năng lượng trong nước chịu nhiều sức ép từ biến động địa chính trị, thị trường quốc tế và thời tiết cực đoan. Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa trong khoảng sáu tháng đã tác động đến tuyến vận tải năng lượng chiến lược, khiến giá dầu Brent có thời điểm lên tới 118,35 USD/thùng. Trong nước, nắng nóng kéo dài và hiện tượng El Niño làm gia tăng nhu cầu sử dụng điện, trong khi sản lượng thủy điện cả năm dự kiến thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh.
Báo cáo khảo sát 177 quốc gia cho thấy, tính đến ngày 9/11/2026, có 102 quốc gia, tương đương 57,6%, gặp khó khăn về năng lượng; chỉ 13 quốc gia duy trì được trạng thái ổn định, trong đó có Việt Nam.
Trong bối cảnh nhiều thách thức, hệ thống điện Việt Nam đã bảo đảm cung ứng điện, không phải thực hiện cắt điện luân phiên trong năm 2026. Công suất cực đại toàn hệ thống đạt 57.537 MW vào ngày 24/6. Điện sản xuất và nhập khẩu cả năm ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng trên 10% so với năm trước.
Tuy nhiên, những kết quả tích cực chưa đồng nghĩa với việc áp lực an ninh năng lượng đã được giải quyết triệt để. Tỷ lệ nhập khẩu ròng năng lượng năm 2025 lên tới 43,9% tổng cung năng lượng sơ cấp. Dự trữ xăng dầu mới đạt khoảng 60 ngày nhập ròng, thấp hơn mục tiêu 90 ngày; Việt Nam cũng chưa có dự trữ dầu thô quốc gia. Trong lĩnh vực điện, nhu cầu phụ tải tiếp tục tăng, nhiều dự án nguồn và lưới điện còn gặp khó khăn về cơ chế, mặt bằng và thu xếp vốn.
Theo dự báo được đưa ra tại Diễn đàn, nhu cầu điện năm 2027 có thể tiếp tục tăng khoảng 10% trên nền cao của năm 2026. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn điện, hoàn thiện hệ thống truyền tải, đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu và nâng cao năng lực dự trữ chiến lược.
Năm nhóm giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng
Tại Diễn đàn, các đại biểu tập trung thảo luận những vấn đề trọng tâm gồm: đánh giá thực trạng an ninh năng lượng quốc gia; đa dạng hóa nguồn cung và nâng cao năng lực tự chủ; phát triển hạ tầng truyền tải; bảo đảm cung ứng điện ổn định; thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và sử dụng năng lượng hiệu quả.
Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn cho biết, trên cơ sở Báo cáo An ninh năng lượng quốc gia cùng các tham luận và ý kiến trao đổi, Bộ Công Thương sẽ tập trung triển khai năm nhóm giải pháp.
Trước hết là hoàn thiện thể chế, chính sách, trong đó tiếp tục phối hợp với các cơ quan của Quốc hội hoàn thiện dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Các cơ chế về giá điện, hợp đồng mua bán điện, phân bổ rủi ro cho dự án điện khí và điện gió ngoài khơi, lưu trữ năng lượng và mua bán điện trực tiếp được xác định là những nội dung cần ưu tiên.
Thứ hai, bảo đảm cung ứng đủ điện cho các năm 2027, 2028 và giai đoạn đến năm 2030. Những công trình nguồn điện, lưới điện bắt buộc đưa vào vận hành trong năm 2027 cần được xác định rõ tiến độ, tập trung tháo gỡ khó khăn và xây dựng phương án dự phòng nhằm hạn chế rủi ro.
Thứ ba, nâng cao năng lực tự chủ nguồn cung nhiên liệu thông qua đa dạng hóa thị trường, nguồn và tuyến vận tải nhập khẩu dầu thô, khí thiên nhiên hóa lỏng và than; đồng thời xây dựng lộ trình nâng mức dự trữ xăng dầu quốc gia.
Thứ tư, tăng cường điều hành dựa trên dữ liệu. Báo cáo An ninh năng lượng quốc gia Việt Nam sẽ trở thành ấn phẩm thường niên, kết hợp với Hệ thống thông tin năng lượng quốc gia dự kiến vận hành năm 2027 để hỗ trợ công tác dự báo, cảnh báo sớm và xây dựng kịch bản điều hành.
Thứ năm, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng gắn với tiết kiệm năng lượng và tự chủ công nghệ. Quá trình chuyển dịch phải bảo đảm an toàn hệ thống, chi phí hợp lý và thực hiện các cam kết giảm phát thải; đồng thời đẩy mạnh sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả trong sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt, nhất là vào giờ cao điểm.
Năng lượng sạch – động lực cho du lịch xanh
Từ góc độ du lịch, bảo đảm an ninh năng lượng có mối liên hệ trực tiếp với chất lượng dịch vụ và khả năng vận hành của toàn bộ hệ sinh thái điểm đến. Hoạt động của khách sạn, khu nghỉ dưỡng, nhà hàng, trung tâm vui chơi giải trí, hệ thống vận tải và các công trình phục vụ du khách đều cần nguồn năng lượng ổn định.
Đặc biệt, tại những trung tâm du lịch có lượng khách lớn hoặc các điểm đến nghỉ dưỡng, ven biển, miền núi và hải đảo, nhu cầu sử dụng điện có thể gia tăng mạnh theo mùa cao điểm. Việc bảo đảm cung ứng điện ổn định không chỉ giúp duy trì hoạt động kinh doanh mà còn góp phần bảo đảm trải nghiệm, sự an toàn và chất lượng phục vụ du khách.
Trong xu hướng du lịch có trách nhiệm, yêu cầu tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải cũng ngày càng trở thành một tiêu chí quan trọng đối với doanh nghiệp. Việc ứng dụng năng lượng tái tạo, hệ thống quản lý năng lượng thông minh, thiết bị tiết kiệm điện và các giải pháp vận hành xanh tại khách sạn, khu nghỉ dưỡng có thể góp phần giảm chi phí, hạn chế tác động môi trường và nâng cao hình ảnh điểm đến.
Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển du lịch bền vững, khi du khách ngày càng quan tâm đến trách nhiệm môi trường của cơ sở lưu trú và các dịch vụ du lịch. Những điểm đến biết kết hợp khai thác tài nguyên thiên nhiên với quản lý hiệu quả nguồn năng lượng sẽ có thêm lợi thế trong cạnh tranh và thu hút dòng khách chất lượng cao.
Tuy nhiên, chuyển dịch năng lượng trong du lịch không chỉ là câu chuyện đầu tư thiết bị hay sử dụng điện mặt trời tại các cơ sở lưu trú. Điều quan trọng hơn là cần hình thành tư duy sử dụng năng lượng hiệu quả trong toàn bộ chuỗi dịch vụ, từ vận tải, lưu trú, ăn uống đến tổ chức hoạt động tham quan, vui chơi giải trí. Sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp năng lượng, địa phương và doanh nghiệp du lịch sẽ tạo điều kiện để các mô hình du lịch xanh được triển khai đồng bộ và có tính thực chất.
Nhấn mạnh tầm quan trọng của nhiệm vụ này, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn khẳng định: “Bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia vừa là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, đồng thời là yêu cầu cấp bách trước mắt”.
Sau Diễn đàn, Bộ Công Thương sẽ tổng hợp các ý kiến thành bộ khuyến nghị chính sách, xác định rõ vấn đề, giải pháp, cơ quan chịu trách nhiệm và thời hạn thực hiện. Kết quả triển khai các khuyến nghị trong năm 2026 dự kiến được đánh giá công khai tại Diễn đàn năm 2027.
Với ngành du lịch, chủ động năng lượng và chuyển dịch xanh không chỉ góp phần bảo đảm hoạt động kinh doanh ổn định mà còn mở ra cơ hội xây dựng những điểm đến có trách nhiệm, thân thiện với môi trường. Khi năng lượng trở thành nền tảng của tăng trưởng xanh, du lịch Việt Nam cũng có thêm điều kiện để nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh và hướng tới phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
