Theo kết quả khảo sát ban đầu, hố sụt có chiều dài ước tính 190m, rộng 140m và sâu khoảng 120m, diện tích khu vực gần 2 hecta. Đáng chú ý, toàn bộ lòng hố sụt được bao phủ bởi hệ sinh thái rừng nguyên sinh. Tán cây dày đặc che khuất phần lớn cấu trúc địa chất khiến hố sụt khó được nhận biết khi quan sát từ trên cao.
Phát hiện này mở ra những dấu ấn quan trọng về địa chất, địa mạo cũng như lịch sử hình thành hệ sinh thái cổ đại của vùng di sản qua hàng triệu năm.
Manh mối ban đầu được ông Kevin Ditamore - thành viên kỳ cựu của Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ (NSS) phát hiện khi rà soát ảnh vệ tinh Google Earth và nhận thấy một vệt đen lớn bất thường. Qua 3 đợt bay flycam kiểm tra thực địa cùng một số chuyên gia khác và anh Nguyễn Văn Úy - Phó Giám đốc Công ty, Giám đốc an toàn Jungle Boss, vị trí chính xác của hố sụt mới được xác định.
Được sự hỗ trợ của Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, đội ngũ Công ty TNHH Jungle Boss phối hợp với các chuyên gia thuộc Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ tổ chức khảo sát, tiếp cận hố sụt. Đoàn khảo sát gồm 24 thành viên, thực hiện hành trình kéo dài 6 ngày 5 đêm. Cả đoàn đã vượt qua hàng chục km đường rừng, bãi đá tai mèo sắc nhọn và điều kiện thiếu nước sinh hoạt nghiêm trọng trong mùa khô để tiếp cận miệng hố sụt. Để xuống được đáy hố sụt đo đạc, khảo sát, các thành viên phải vượt qua địa hình hiểm trở, sử dụng kỹ thuật đu dây cùng những thiết bị an toàn chuyên dụng. Các thông số ghi nhận cho thấy hố sụt hình dạng chiếc bát úp ngược, mở rộng dần từ trên xuống dưới.
Dưới đáy hố sụt, đoàn ghi nhận nhiều khối đá vôi lớn do sạt lở, dấu tích thạch nhũ trên vách đá và thảm thực vật phát triển xanh tốt. Đặc biệt, nhiều bộ xương, sọ khỉ cùng lượng lớn vỏ ốc nằm rải rác, ước tính lên đến hàng triệu con. Tiếng khỉ vang vọng giữa những tán rừng cho thấy khu vực này còn là nơi sinh sống của động vật hoang dã.
Đoàn cũng phát hiện nền đá vôi ở trung tâm đáy hố bị xâm thực mạnh, hình thành hàng trăm khe nứt và lỗ rỗng giúp nước thoát xuống dưới. Tuy nhiên các chuyên gia chưa tìm thấy cửa hang ngầm có kích thước đáng kể trong phạm vi khảo sát.
Đoàn khảo sát tích cực tìm kiếm các dấu hiệu địa chất dẫn đến một hang động ngầm nhưng chưa ghi nhận kết quả. Đoàn rà soát từng mét vách nhưng chỉ phát hiện một khe nứt nhỏ (cao 5m, sâu 12-15m) không có luồng khí lưu thông. Toàn bộ phần chân vách và dòng chảy đã bị tầng đất đá từ các đợt sạt lở lấp kín hoàn toàn, không lộ ra lối thông trực tiếp…
Theo Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, khu vực ghi nhận 472 hang động, với tổng chiều dài khảo sát hơn 254km. Hệ thống hang động được phân thành 7 khu vực chính, trong đó có 3 hệ thống lớn là Phong Nha, Vòm và Nước Moọc.
Ông Kevin Ditamore nhận định: "Dòng nước ở đây thoát qua hàng trăm lỗ và khe nhỏ li ti thay vì tập trung vào một điểm duy nhất. Hiện tại, chúng tôi chưa tìm thấy cửa mở có kích thước đáng kể hay luồng gió thổi lên từ đáy hố sụt này."
Ngay sau khi trở về, Jungle Boss đã gửi báo cáo chi tiết cùng các số liệu thực địa lên Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, đề xuất tiếp tục nghiên cứu mở rộng khu vực Chà Nòi - Khe Gát và khảo sát các tuyến tiếp cận mới từ bên ngoài hố sụt.
Phát hiện này bổ sung thêm dữ liệu về địa chất địa mạo của Phong Nha - Kẻ Bàng, nơi được mệnh danh là "vương quốc hang động".
Việc phát hiện hố sụt sâu khoảng 120m tại khu vực Chà Nòi - Khe Gát tiếp tục cung cấp thêm thông tin về đặc điểm địa chất và hệ sinh thái trong Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.
