Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại tỉnh Điện Biên năm 2026 diễn ra từ ngày 9 đến 11/10, do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với UBND tỉnh Điện Biên và các tỉnh có đông đồng bào dân tộc Mông sinh sống tổ chức. Sự kiện quy tụ nhiều nghệ nhân, diễn viên, vận động viên quần chúng dân tộc Mông của 11 tỉnh gồm Điện Biên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Thanh Hóa, Nghệ An và Đắk Lắk.
Theo chương trình, các hoạt động diễn ra tại nhiều địa điểm, từ Quảng trường 7-5, Phố đi bộ Mường Thanh, Sân vận động, khu vực Hầm Đờ Cát đến Làng du lịch văn hóa dân tộc Mông tại Bản Lồng. Tỉnh Điện Biên xác định tinh thần tổ chức ngày hội là “trang trọng nhưng không phô trương; giàu bản sắc nhưng không hình thức; an toàn, tiết kiệm, hiệu quả”.
Phố đi bộ Mường Thanh trở thành không gian chính của ngày hội
Ngày hội bắt đầu bằng chương trình dâng hương Chủ tịch Hồ Chí Minh và các Anh hùng, Liệt sĩ từ 15 giờ 30 đến 17 giờ ngày 9/10 tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đền thờ liệt sĩ tại Chiến trường Điện Biên Phủ. Tối cùng ngày, lễ khai mạc diễn ra lúc 20 giờ tại Quảng trường 7-5, phường Điện Biên Phủ, với thời lượng 90 phút, được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV8 và tiếp sóng trên VTV5.
Nhưng những hoạt động giới thiệu văn hóa Mông không chỉ tập trung trong một chương trình khai mạc. Từ sáng 9/10, các hoạt động trong khuôn khổ ngày hội được mở tại sân khấu Phố đi bộ Mường Thanh và tiếp tục diễn ra trong suốt ba ngày.
Tại đây, du khách sẽ có dịp theo dõi trình diễn nghệ thuật Khèn Mông, liên hoan văn nghệ quần chúng, trình diễn trang phục truyền thống, giới thiệu nghề truyền thống, trưng bày và quảng bá những giá trị văn hóa của đồng bào Mông. Không gian trải nghiệm văn hóa truyền thống dân tộc Mông được tỉnh Điện Biên định hướng theo cách không tổ chức như một khu trưng bày tĩnh. Người dân, đại biểu và du khách sẽ được xem, được nghe và trực tiếp tham gia vào một số hoạt động để cảm nhận văn hóa Mông qua những thực hành cụ thể.
Cùng với đó, không gian văn hóa, ẩm thực tại Phố đi bộ Mường Thanh gồm 11 gian trưng bày, một gian của Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam và 11 gian hàng ẩm thực. Ban tổ chức đặt yêu cầu không gian vừa thống nhất, thuận tiện cho tham quan, vừa thể hiện được nét riêng của văn hóa Mông ở từng địa phương, hạn chế sự trùng lặp.
Carnaval Khèn Mông quy tụ khoảng 3.000 người
Một trong những chương trình có quy mô lớn của ngày hội là Carnaval đường phố và đồng diễn nghệ thuật Khèn Mông, dự kiến diễn ra lúc 20 giờ ngày 10/10.
Carnaval đường phố đi qua tuyến đường từ Quảng trường 7-5, đường Võ Nguyên Giáp, vòng xuyến trước Sân hành lễ Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ, qua cầu Thanh Bình rồi trở lại khu vực Quảng trường 7-5. Các đoàn sẽ bố trí nghệ nhân, nghệ sĩ, diễn viên và quần chúng tham gia diễu hành, giới thiệu những giá trị văn hóa tiêu biểu của dân tộc Mông thông qua các loại hình văn hóa, nghệ thuật truyền thống.
Quy mô của chương trình dự kiến khoảng 3.000 người, gồm các đoàn diễu hành, nghệ nhân, diễn viên, lực lượng vũ trang, học sinh, sinh viên và quần chúng Nhân dân, cùng ba xe mô hình nghệ thuật. Khi đoàn diễu hành kết thúc tại Quảng trường 7-5, chương trình tiếp nối bằng màn đồng diễn nghệ thuật Khèn Mông với chủ đề “Vũ điệu kết đoàn”.
Cùng với các chương trình biểu diễn, ngày hội còn tổ chức sáu nội dung thể thao và trò chơi gồm bóng đá nữ 7 người, kéo co, đẩy gậy, tù lu, bắn nỏ và ném pa pao. Các nội dung được tổ chức tại khu vực Hầm Đờ Cát, Sân vận động và Phố đi bộ Mường Thanh.
Tỉnh Điện Biên dự kiến thành lập đoàn gồm 62 vận động viên, tham gia đủ 6 môn với 35 nội dung. Trong khi đó, ở các hoạt động văn hóa do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, địa phương dự kiến thành lập đoàn gồm 62 nghệ nhân, diễn viên tham gia trình diễn Khèn Mông, giới thiệu nghề truyền thống, liên hoan văn nghệ quần chúng và trình diễn trang phục truyền thống.
Ngày hội kết nối với không gian văn hóa cộng đồng tại Bản Lồng
Hoạt động của ngày hội cũng được mở rộng tới không gian cộng đồng tại Làng du lịch văn hóa dân tộc Mông ở Bản Lồng, xã Quài Tở, tỉnh Điện Biên.
Từ 7 đến 11 giờ ngày 11/10, hoạt động tham quan, trải nghiệm tại đây được tổ chức gắn với chợ phiên, giao lưu văn hóa, trò chơi dân gian, sản phẩm du lịch cộng đồng, OCOP và ẩm thực. Đây là một trong những hoạt động đưa đại biểu và du khách đến gần hơn với không gian sinh hoạt, sản phẩm và các hoạt động gắn với cộng đồng Mông tại địa phương.
Bên cạnh các hoạt động tại bản làng, những sản phẩm văn hóa, nghề truyền thống, ẩm thực và sản phẩm du lịch cộng đồng của các địa phương cũng được giới thiệu trong khuôn khổ ngày hội. Tỉnh Điện Biên kỳ vọng các hoạt động này góp phần quảng bá hình ảnh đất và người Điện Biên, tiềm năng văn hóa, du lịch và các sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Khép lại Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV là chương trình nghệ thuật “Sắc Mông hội tụ - Tinh hoa lan tỏa”, dự kiến diễn ra lúc 20 giờ ngày 11/10 tại Quảng trường 7-5, phường Điện Biên Phủ. Chương trình kéo dài khoảng 70 phút, với khoảng 200 diễn viên, được xây dựng theo hướng trang trọng, giàu bản sắc và có cách thể hiện riêng so với lễ khai mạc.
Với cách tổ chức trải rộng từ biểu diễn, trình diễn nghề, ẩm thực, thể thao đến hoạt động cộng đồng, Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại Điện Biên được xây dựng như một chuỗi hoạt động để văn hóa Mông hiện diện ở nhiều hình thức khác nhau. Với du khách, đây là dịp để tiếp cận những giá trị văn hóa không chỉ qua việc đứng xem một tiết mục, mà còn qua âm thanh của tiếng khèn, những thao tác của người làm nghề, hương vị món ăn, trò chơi dân gian và những cuộc gặp gỡ trong không gian cộng đồng.
|
|