Tiếng khèn Mông ngân vang giữa núi rừng, những bộ trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu và nụ cười hân hoan của người dân đã tạo nên bầu không khí đặc biệt trong ngày Lao Chải chính thức được vinh danh trên bản đồ du lịch Việt Nam, do Hiệp hội Du lịch Việt Nam trao tặng tại Giải thưởng VITA Awards 2026.
Buổi lễ có sự tham dự của Phó Giám đốc sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu Lưu Hồng Phương; Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HDND xã Khun Há Vũ Xuân Thịnh; Chủ tịch UBND xã Khun Há Lê Huy Chính; đại diện lãnh đạo các xã, doanh nghiệp, đơn vị lữ hành cùng đông đảo người dân xã Khun Há. Sự kiện không chỉ tôn vinh những nỗ lực của cộng đồng Lao Chải trong phát triển du lịch gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa, quảng bá hình ảnh điểm đến, khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm của người dân mà còn tạo động lực để địa phương tiếp tục đầu tư, phát triển du lịch văn hóa theo hướng xanh, bền vững và giàu bản sắc.
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND xã Lao Chải Lê Huy Chính khẳng định, danh hiệu VITA Awards là sự ghi nhận xứng đáng cho hành trình nhiều năm nỗ lực của chính quyền và cộng đồng địa phương trong việc phát triển du lịch gắn với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mông.
Nằm ở độ cao trên 1.200m so với mực nước biển, Lao Chải sở hữu cảnh quan thiên nhiên đặc trưng của vùng núi Tây Bắc với những dãy núi trùng điệp, ruộng bậc thang, khí hậu trong lành và hệ sinh thái phong phú. Không gian thiên nhiên ấy cũng là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào dân tộc Mông.
Điểm tạo nên sức hấp dẫn riêng của Lao Chải không chỉ nằm ở cảnh quan mà còn ở đời sống văn hóa vẫn hiện diện trong từng nếp nhà, nghề thủ công và sinh hoạt hằng ngày. Nghề rèn truyền thống, kỹ thuật chế tác khèn, nghệ thuật vẽ sáp ong, trang phục dân tộc, dân ca, phong tục và nếp sống cộng đồng được người dân trao truyền qua nhiều thế hệ.
Du khách đến Lao Chải vì thế không chỉ ngắm núi rừng, ruộng bậc thang mà còn có cơ hội tiếp cận một không gian văn hóa sống động. Những sản phẩm du lịch được hình thành từ chính đời sống bản địa đã giúp điểm đến tạo dựng chiều sâu, sự khác biệt và khả năng lưu giữ trải nghiệm lâu dài trong lòng du khách.
Sự kết hợp hài hòa giữa cảnh quan thiên nhiên và văn hóa dân tộc Mông là nền tảng để Lao Chải được VITA Awards 2026 vinh danh là "Điểm đến có sản phẩm du lịch giàu giá trị văn hoá".
Những năm gần đây, với sự quan tâm của các cấp, ngành và sự đồng thuận của người dân, hoạt động du lịch cộng đồng tại Lao Chải đã từng bước phát triển, tạo thêm sinh kế và mở ra hướng đi mới cho kinh tế địa phương.
Từ một bản làng chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, Lao Chải đã hình thành nhiều dịch vụ phục vụ du khách như lưu trú homestay, trải nghiệm ẩm thực truyền thống, tìm hiểu văn hóa dân tộc, tham gia các hoạt động cộng đồng và chăm sóc sức khỏe bằng tắm lá thuốc.
Năm 2025, Lao Chải đón trên 39.400 lượt khách, doanh thu từ hoạt động du lịch đạt khoảng 34,2 tỷ đồng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, điểm đến tiếp tục đón trên 23.500 lượt khách, mang lại doanh thu hơn 10 tỷ đồng.
Những con số này cho thấy sức hút ngày càng lớn của Lao Chải, đồng thời phản ánh sự chuyển biến trong nhận thức và cách làm du lịch của cộng đồng. Nhiều hộ dân đã chủ động cải thiện không gian lưu trú, nâng cao chất lượng phục vụ, giữ gìn vệ sinh môi trường và giới thiệu những giá trị văn hóa đặc trưng đến du khách.
Du lịch không còn là hoạt động tách biệt khỏi đời sống của bản mà đang trở thành động lực để người dân trân trọng hơn những giá trị vốn có. Mỗi nếp nhà, món ăn, bộ trang phục hay nghề thủ công truyền thống đều có thể trở thành một phần của trải nghiệm du lịch nếu được gìn giữ và giới thiệu đúng cách.
Ông Cứ A Lồng, một người dân nhiều năm gắn bó với hoạt động du lịch cộng đồng tại địa phương, xúc động chia sẻ: "Ngày hôm nay, bà con chúng tôi ai cũng rất vui và tự hào. Trước đây người dân chỉ biết làm nương, làm ruộng, còn bây giờ nhiều gia đình đã biết làm homestay, đón khách, giới thiệu văn hóa của dân tộc mình. Giải thưởng này khiến chúng tôi càng có thêm niềm tin rằng nếu biết giữ gìn bản sắc thì du lịch sẽ mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho con cháu sau này."
Niềm vui ấy cũng được ông Lù A Sầu bày tỏ với kỳ vọng giải thưởng sẽ giúp Lao Chải được nhiều du khách biết đến hơn."Được nhận Cúp VITA Awards là niềm vinh dự rất lớn đối với cả bản làng. Đây cũng là trách nhiệm để mỗi người dân chúng tôi gìn giữ cảnh quan sạch đẹp, bảo tồn nghề truyền thống, đón tiếp du khách bằng sự chân thành và hiếu khách. Chúng tôi mong ngày càng có nhiều người đến Lao Chải để hiểu hơn về văn hóa của đồng bào Mông."
Sự hân hoan của người dân tại lễ đón nhận giải thưởng cũng cho thấy danh hiệu không chỉ thuộc về một cơ quan hay một cơ sở kinh doanh. Đây là kết quả chung của cộng đồng, những người trực tiếp tạo dựng sản phẩm, bảo vệ cảnh quan và đón tiếp du khách bằng sự chân thành, mến khách.
Theo lãnh đạo UBND xã Khun Há, việc được vinh danh tại VITA Awards 2026 là niềm tự hào nhưng cũng đặt ra trách nhiệm lớn hơn đối với chính quyền và cộng đồng địa phương.
Thời gian tới, xã Khun Há sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ theo hướng chuyên nghiệp, văn minh và thân thiện; giữ gìn cảnh quan, môi trường, xây dựng Lao Chải trở thành điểm đến xanh, sạch, đẹp và an toàn.
Công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được xác định là nền tảng cốt lõi của phát triển du lịch. Địa phương đồng thời hướng tới đa dạng hóa sản phẩm, tăng thêm các trải nghiệm gắn với văn hóa dân tộc Mông, sinh thái, nông nghiệp và đời sống cộng đồng.
Bên cạnh đó, xã sẽ đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp, đơn vị lữ hành và các địa phương trong khu vực; thu hút nguồn lực đầu tư phù hợp; từng bước ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá, giới thiệu sản phẩm và hỗ trợ du khách tiếp cận thông tin về điểm đến.
Phát triển du lịch tại Lao Chải không chỉ hướng tới gia tăng lượng khách hay doanh thu mà còn nhằm nâng cao đời sống người dân, tạo việc làm tại chỗ và bảo đảm những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được trao truyền cho thế hệ sau.
Việc đón nhận danh hiệu tại VITA Awards 2026 vì thế không phải điểm kết thúc, mà là dấu mốc mở ra một chặng đường mới. Với sự đồng hành của chính quyền, ngành du lịch, doanh nghiệp và cộng đồng, Lao Chải đang từng bước khẳng định vị thế của một điểm đến du lịch cộng đồng giàu bản sắc, thân thiện và phát triển bền vững của tỉnh Lai Châu.
